بررسی پراکندگی برخی بیماری های واگیردار براساس سامانه اطلاعات جغرافیائی (gis) در استان چهارمحال و بختیاری

روح الله قائدامینی اسدآبادی، rouhollah ghaedamini asadabadi department of health services management, faculty of medical sciences, baqiyatallah university of medical sciences, tehran, iran.گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران. شهرام توفیقی، shahram tofighi department of information technology, management and health economics research centre, baqiyatallah research institute of medical sciences, tehran, iran.دپارتمان فناوری اطلاعات، مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، پژوهشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران. حبیب الله قائدامینی، habibollah ghaedamini department of remote sensing and gis, atmospheric and oceanic sciences research center, shiraz university, shiraz, iranدپارتمان سنجش از راه دور و gis،مرکز تحقیقات علوم جوی و اقیانوسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. فاطمه عزیزیان، fateme azizian development and planning department, hospital board of trustees ayatollah kashani, shahrekord university of medical sciences, shahrekord, iranمعاونت توسعه و برنامه ریزی، بیمارستان هیات امنائی آیت الله کاشانی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهرکرد، شهرکرد، ایران. احمد عامریون، ahmad amerieon department of health economics, management and health economics research centre, baqiyatallah research institute of medical sciences, tehran, iran.دپارتمان اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، پژوهشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)، تهران، ایران. محمد شکری، mohammad shokri department of health services management, faculty of medical sciences, baqiyatallah university of medical sciences, tehran, iran.گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: مکان یابی پراکنش بیماریها براساس سیستم اطلاعات جغرافیائی (gis) زیربنای برنامه ریزی در زمینه مدیریت اطلاعات سلامت و یکی از مقولات اساسی درتوسعه فناوری های نوین درطب پلیس می باشد. هدف این مقاله بررسی پراکندگی برخی بیماری های واگیردار براساس سامانه اطلاعات جغرافیائی (gis) در استان چهارمحال و بختیاری بوده است. مواد و روش ها: این مطالعه اکتشافی در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. در ابتدا پایگاه های گسترش بیماری های واگیردار و موقعیت جغرافیائی آنها با استفاده از gps تعیین و جهت تهیه پایگاه داده ها بصورت دیجیتال به رایانه انتقال یافت. سپس با بهره گیری از مدل رابطه موجودیت، پایگاه داده ها بیماری های واگیردار در محیط gis طراحی شد و با استفاده از نرم افزار arcgis 9.3، بیماری های واگیردار و پراکنش آن در استان مورد تجزیه و تحلیل مکانی قرارگرفت و نقشه های رقومی آن تهیه گردید. یافته ها: بیماریهای واگیردار مطرح مشخص گردید و عوامل موثر بر پراکنش محیطی، انواع بیماری های واگیردار شایع در استان، و همچنین موقعیت ایستگاه های پراکنش بیماری ها تعیین شد. پراکنش بیماری های واگیردار و ارتباط آن با سایر مولفه های سلامت درمحیط gis طراحی و نقشه های رقومی پراکنش با مقیاس 1:4.000.000 تهیه و استخراج گردید و پهنه بندی بیماری های واگیردار شایع در استان چهارمحال و بختیاری مشخص گردید. نتیجه گیری: gis در پهنه بندی بیماری های واگیردار، نمایشگر توزیع بیماریها در مناطق مختلف جغرافیائی است و توجه مدیران سلامت استان چهار محال و بختیاری به پراکنش بیماری ها بر اساس gis برای توسعه زیرساخت های مدیرتی ضروری است. این سامانه اطلاعات لازم در خصوص برنامه ریزی، تصمیم گیری سریع، درست و بهنگام در عرصه سلامت را جهت پیش بینی ها و تعیین روابط مکانی بیماریهای واگیردار در اختیار مدیران سلامت ناجا قرار می دهد