اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری بر تصویر بدنی مختل و اختلال بدشکلی بدن دختران دبیرستانی
چکیده
امروزه نارضایتی از بدن و تصویر بدنی مختل در بین جوامع و به خصوص در زنان و نوجوانان بسیار شایع است. پژوهش حاضر، با هدف تعیین اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری بر تصویر بدنی مختل و اختلال بدشکلی بدن، دختران دبیرستانی انجام شده است. طرح پژوهش حاضر نیمه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل و دوره پیگیری بوده است. نمونه آماری شامل 27 نفر می باشند که به روش نمونه گیری در دسترس از یکی از دبیرستان ها انتخاب گردیدند و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (14 نفر) و کنترل (13 نفر) تقسیم شدند. پرسشنامه تصویر بدنی فیشر و مقیاس اصلاح شده وسواس فکری– عملی یل- براون برای اختلال بدشکلی بدن پیش از مداخله بر روی همه آزمودنی ها اجرا شد؛ سپس گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت درمان با فنون شناختی - رفتاری قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ گونه درمانی دریافت نکردند؛ در پایان اطلاعات از هر دو گروه با ابزارهای مذکور مجدداً گردآوری و دو ماه پس از مداخله نیز آزمون پیگیری انجام شد. داده ها با نرم افزار spss نسخه 18 و روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین تصویر بدنی مختل و اختلال بدشکلی بدن در دو گروه آزمایش و کنترل پس از اجرای گروه درمانی شناختی- رفتاری و در مرحله پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج این مطالعه حاکی از این است که، گروه درمانی شناختی- رفتاری بر کاهش تصویر بدنی مختل و اختلال بدشکلی بدن، دختران دبیرستانی اثرگذار می باشد؛ بنابراین پیشنهاد می شود اجرا و تداوم این برنامه ها مورد توجه متخصصان سلامت روان قرار بگیرد.