برآورد میانه دوز موثر داروی آنتی اسپاسمودیک به کمک طرح سازوار با استفاده از روش ترکیب مدل ها
چکیده
سابقه و هدف: برآورد دوزهای هدف با دقت بالا، از اهداف مهم در مطالعات دارویی است و دست یابی به این مهم در گرو طراحی مناسب می باشد. یکی از انواع این طرح ها، طرح سازوار است. در این طرح به دوزهایی که در همسایگی دوز هدف قرار دارند، نمونه بیش تری اختصاص می یابد که این امر باعث افزایش دقت در برآورد دوز هدف می شود. در این مطالعه دوز هدف میانه دوز موثر است که شاخصی برای تعیین قدرت دارو می باشد. هدف این تحقیق، تعیین میانه دوز موثر داروی آنتی اسپاسمودیک در طرح سازوار با استفاده از روش ترکیب مدل ها و مقایسه دقت آن با طرح موازی است. مواد و روش ها: هفتاد خوکچه هندی در هفت گروه ده تایی و در هر گروه یک دوز دارو مورد مطالعه قرار گرفت. هم چنین در این تحقیق از طرح سازوار به روش up-and-down برای تخصیص نمونه به گروه ها استفاده گردید و چهار مدل خطی، ایماکس، لگ خطی دوز- پاسخ و لجستیک دوز- پاسخ برای برازش به داده ها در نظر گرفته شد. در نهایت برای برآورد میانه دوز موثر، از روش ترکیب مدل ها استفاده و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار r انجام شد. یافته ها: در طرح موازی، به تمام دوزها 10 نمونه اختصاص یافت، اما در طرح سازوار، به هر یک از دو دوز 4-10 و 3-10 که در همسایگی میانه دوز موثر واقع شده اند، 21 مشاهده و در بقیه دوزها 7 نمونه تخصیص داده شد. در طرح سازوار میانگین مربعات خطا 21 و در طرح موازی 59 به دست آمد. میانه دوز موثر در مدل لجستیک دوز- پاسخ 5-10×8، در مدل لگ خطی دوز- پاسخ 6-10×8، در مدل خطی 6-10×5 و در مدل ایماکس 7-10×8 و در نهایت با استفاده از ترکیب چهار مدل، میانه دوز موثر 5-10×12 برآوردشد نتیجه گیری: با توجه به انعطاف پذیر بودن طرح سازوار در تخصیص نمونه های بیش تر به دوز هدف که موجب افزایش دقت برآورد می شود، به نظر می رسد در مطالعات دارویی این طرح نسبت به طرح موازی کاراتر باشد.