کاربرد الگوی فرانظری در شناخت تعیین کننده های رفتار فعالیت جسمانی در دانشجویان گیلان غرب
چکیده
زمینه و هدف: الگوی فرانظری یکی از رویکردهای تئوریکی برای ارتقاء فعالیت جسمانی در افراد است که بیانگر تغییر رفتار به عنوان فرایندی است که از مراحل معینی می گذرد. این پژوهش با هدف شناخت تعیینکننده های رفتار فعالیت جسمانی در دانشجویان با الگوی فرانظری انجام شد. روش کار: این مطالعه مقطعی با مشارکت 200 نفر دانشجوکه با روش نمونه گیری تصادفی منظم انتخاب شدند، انجام شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای با سوالات: مراحل تغییر فعالیت جسمانی، خودکارآمدی، و موازنه تصمیمگیری بود. پایایی سوالات مراحل تغییر با روش آزمون- بازآزمون دوهفته ای و سوالات خودکارآمدی و موازنه تصمیمگیری با ضریب آلفای کرونباخ تایید شدند (به ترتیب 82/0، 72/0 و 77/0). آنالیز داده ها با نرم افزار spss-19، و با استفاده از شاخص های مرکزی و آزمون های مربع کای، anova، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون انجام شد. یافته ها: بطور کلی توزیع افراد بر اساس مراحل فعالیت جسمانی بدین ترتیب بود: مرحله پیش تفکر 42%، مرحله تفکر 13%، مرحله آمادگی 15%، مرحله عمل 5/11% و مرحله نگهداشت 5/18%. میانگین فعالیت جسمانی افراد در هفته 2/161±6/150 دقیقه بود. میزان فعالیت جسمانی طی مراحل تغییر (از پیش تفکر تا نگهداشت) روندی افزایشی را نشان داد (001/0>p). مراحل تغییر، خودکارآمدی و موازنه تصمیم گیری، بطور معناداری پیش بینی کننده فعالیت جسمانی بودند (001/0>p). نتیجهگیری: با توجه به اهمیت سازه های الگوی فرانظری در پیش بینی رفتار فعالیت جسمانی، پیشنهاد می شود مداخلات آموزشی بر اساس این سازه ها بویژه برای دانشجویان مراحل غیر فعال (پیش تفکر، تفکر و آمادگی) جهت ارتقاء فعالیت جسمانی اجرا گردد.