اثر داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی ((nsaids منتخب، فلونیکسین و کتوپروفن، بر التهاب حاصل از پروکسی نیتریت و سطح سرمی کورتیزول و قند خون

مینو ایلخانی پور، m. ilkhanipour dept. of biology, faculty of science, urmia university, iranدانشگاه ارومیه، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی ایرج مقدمی، i. moghaddami dept. of biology, faculty of science, urmia university, iranدانشگاه ارومیه، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی گودرز صادقی هشجین، g. sadeghi-hashjin dept. of physiology, pharmacology & toxicology, faculty of veterinary medicine, tehran university, iranدانشگاه تهران، دانشکده دامپزشکی، گروه فیزیولوژی، فارماکولوژی و سم شناسی

چکیده

سابقه و هدف: پروکسی نیتریت متابولیت حاصل از واکنش نیتریک اکساید و آنیون سوپراکساید است که، در کنار اثرات مخرب آن بر میکروارگانیسم ها، ممکن است در مقادیر زیاد موجب انهدام سلولی و التهاب نیز گردد. داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی(nsaids) به طور وسیع در درمان التهاب، درد و تب مورد استفاده قرار می گیرند. در عین حال، این داروها اثرات جانبی قابل توجه و تأثیرات چندی بر عملکرد هورمون ها از خود نشان می دهند. هدف از پژوهش حاضر عبارت بودند از: 1) ایجاد یک مدل تجربی حیوانی از التهاب ناشی از پروکسی نیتریت، 2) مطالعه اثرات احتمالی دو داروی منتخب از گروه nsaids، 3) مطالعه اثر عوامل فوق بر سطوح سرمی کورتیزول (به عنوان یکی از شاخص های پاسخ به التهاب) و قند خون (به عنوان یک فاکتور جانبی). مواد و روش ها: 24 قطعه خوکچه هندی نر در4 گروه 6 تایی تقسیم شدند. به گروه های یک، دو و سه پروکسی نیتریت و به گروه چهارم (شاهد) سرم فیزیولوژی تزریق شد. پس از ایجاد التهاب دو داروی فلونیکسین مگلومین و کتوپروفن به ترتیب در گروه های 2 و3 به مدت 5 بار با فاصله 12 ساعت و به گروه های یک و چهار نیز سرم فیزیولوژی تزریق شد. سپس حیوان ها با استفاده از تیوپنتال سدیم بی هوش و به طور مستقیم از قلب آن ها خون گیری شد. میزان قند و کورتیزول در خون کلیه حیوان ها اندازه گیری گردید. یافته ها: میزان قند خون در گروهی که فقط پروکسی نیتریت دریافت کرده بودند، از گروه کنترل پایین تر و در گروه هایی که دارو دریافت نمودند به طور معنی داری بالاتر بود. میزان کورتیزول در گروه های آزمون به نسبت پایین تر بود، لیکن اختلاف موجود از نظرآماری به سطح معنی داری نرسید. نتیجه گیری: میزان کورتیزول در حیوانات درمان شده با پروکسی نیتریت و هم چنین در استفاده از nsaids نسبت به گروه کنترل پایین تر بود؛ این امر نشان داد که پروکسی نیتریت و نیز nsaids میزان کورتیزول را پایین می آورند. این مشاهده ممکن است حاکی از این مسأله باشد که در بیماران مبتلا به آنژین صدری که نیتروگلیسرین (دهنده نیتریک اکساید) دریافت می کنند و هم چنین در بیماران دچار استئوآرتریتیس که به طور وسیع ازnsaids استفاده می کنند، ممکن است هورمون کورتیزول افت نماید. میزان قند خون نیز در این پژوهش در حیوانات مورد مطالعه که از دارو استفاده می کردند، بالاتر از گروه کنترل بود.