بررسی تأثیر برنامۀ آموزش خود مراقبتی مبتنی بر مدل اورم بر استرس بیماران تحت همودیالیز
چکیده
زمینه و هدف: استرس از شایع ترین مشکلات روانشاختی بیماران تحت درمان با همودیالیز می باشد که می تواند برکیفیت زندگی، پذیرش درمان و سیر بیماری تأثیر منفی داشته باشد. این پژوهش با هدف تعیین تأثیر برنامۀ آموزش خودمراقبتی مبتنی بر مدل اورم بر استرس بیماران تحت همودیالیز انجام گردید. روش بررسی: این پژوهش یک مطالعۀ نیمه تجربی از نوع طرح پیش آزمون و پس آزمون با یک گروه کنترل می باشد که در بیمارستان های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زنجان انجام شد. در این پژوهش 71 بیمارتحت همودیالیز به روش در دسترس انتخاب شدند و به صورت تخصیص تصادفی بلوکی به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. پس از نیازسنجی بیماران در زمینۀ مراقبت از خود، آموزش خودمراقبتی در شش جلسه نیم ساعته و به فاصله یک هفته جهت بیماران گروه مداخله اجرا گردید. میزان استرس بیماران هر دو گروه قبل و یک ماه بعد از مداخله، با استفاده از بخش استرس پرسشنامه dass 42 بررسی شد. داده ها با استفاده از نرم افزار 19 spss شامل آمار توصیفی، آزمون t زوجی ، t مستقل و آزمون کای دو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین امتیاز استرس قبل و بعد از مداخله در گروه آزمون کاهش معنی داری را نشان داد (001/0>p). همچنین اختلاف میانگین نمرۀ استرس بین دو گروه آزمون و کنترل بعد از مداخله معنی دار بود (03/0=p). نتیجه گیری: باتوجه به تأثیر برنامۀ آموزشی طراحی شده در این مطالعه، به نظر می رسد می توان از این روش مؤثر و کم هزینه برای کاهش استرس بیماران تحت همودیالیز استفاده نمود.