تأثیر مداخلۀ ارتقاء دهندۀ ادراک بیماری بر کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی: کارآزمایی بالینی
چکیده
زمینه و هدف: ارتقاء ادراک بیماری می تواند نقش مهمی در ارتقاء کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز داشته باشد. با توجه به شیوع بالای بیماری کلیوی در ایران و اهمیت درک بیماران همودیالیزی از بیماریشان و تأثیری که می تواند در کیفیت زندگی داشته باشد، این مطالعه با هدف تعیین تأثیر مداخلۀ ارتقاء دهندۀ ادراک بیماری بر کیفیت زندگی بیماران تحت همودیالیز انجام شده است. روش بررسی: این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی و با طرح پیش آزمون پس آزمون در گروه های کنترل و مداخله بود. با رعایت ملاحظلات اخلاقی، 71 بیمار تحت همودیالیز در دو گروه کنترل (33=n) و مداخله (38n=)، پیش آزمون کیفیت زندگی را تکمیل نمودند. سپس بیماران گروه مداخله به مدت شش هفته و هر هفته یک جلسۀ 45 دقیقه ای مداخلۀ ارتقاء دهندۀ ادراک بیماری را دریافت کردند. در نهایت هشت هفته بعد از اتمام مداخله، بیماران دو گروه پس آزمون کیفیت زندگی را تکمیل نمودند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامۀ کیفیت زندگی بیماران دیالیزی (kdqol-sftm) بود. روایی و پایایی این پرسشنامه در جمعیت ایرانی تایید شده است. یافته ها: اگر چه مداخله توانست کیفیت زندگی بیماران را در ابعاد وضعیت شغلی، تشویق کادر دیالیز، نقش جسمی ، درد، سلامت عمومی و نقش عاطفی ارتقاء دهد، در مقایسۀ دو گروه تنها در وضعیت شغلی (04/0p=) و نقش عاطفی (03/0p=) اختلاف معنی دار مشاهده شد. نتیجه گیری: مداخلۀ ارتقاء دهندۀ ادراک بیماری تنها ابعاد محدودی از کیفیت زندگی در بیماران تحت همودیالیز را ارتقاء داد. نیاز به مطالعات بیشتر در زمینۀ تأثیر مداخلۀ ارتقاء دهندۀ ادراک بیماری بر کیفیت زندگی بیماران وجود دارد.