بررسی اثر تنظیم کننده های رشد و انواع ریزنمونه بر پینه زایی و باززایی گونه کُنار ziziphus spina christti (l.) willd
چکیده
کُنار یک گونه چوبی دارویی مهم با خواص درمانی فراوان میباشد که در طب سنتی ایران جایگاه بسیار ویژه ای دارد. امروزه استفاده از زیست فنآوری در اصلاح و تکثیر گونه کُنار مرسوم شده و لازم است تا مراحل ریخت زایی با استفاده از ریزنمونه و ترکیبات هورمونی بهینه، بهبود داده شود. این مطالعه جهت بررسی عکس العمل ریزنمونههای گره، ریشه، برگ و تأثیر ترکیبات مختلف هورمونی بر روی آنها از نظر پینهزایی و باززایی گونه کُنار در سال 1391 در آزمایشگاه بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام گرفت. برای پینهزایی، سه ریزنمونه از گیاه سترون روی محیطکشت ms حاوی هورمونهای bap,naa، tdz و 2,4-d (5/0، 0/1 و 0/2 میلی گرم در لیتر) کشت شدند. سپس پینه های تولید شده در محیط ms حاوی هورمونهای bap، tdz و kin (0/1، 0/3 و 0/5 میلی گرم در لیتر) قرار داده و برای ریشهدار کردن گیاهچهها از محیط 1/2ms با هورمونهای iba و naa (5/0، 1 و 2 میلی گرم در لیتر) استفاده شد. آزمایشات به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار انجام شدند. نتایج نشان داد که مقدار پینهزایی برای ریزنمونه برگ نسبت به دو ریزنمونه دیگر، در محیط کشت حاوی 2,4-d با غلظت 5/0 میلیگرم در لیتر (0±10) از همه بیشتر میباشد. در صورتی که میزان باززایی پینه با منشاء گره تحت تأثیر تیمارهای 0/5 میلیگرم در لیتر kin (03/1± 84/8) و 0/1 میلیگرم در لیتر tdz ( 95/8± 08/1) نسبت به دو نوع پینه حاصل از ریزنمونه برگ و ریشه از همه بیشتر بود (95 درصد). مقدار ریشهزایی توسط هورمون iba (6/90 درصد) در همه غلظت ها نسبت به هورمون naa (58 درصد) بیشتر است. با توجه به نتایج ذکر شده کنار نسبت به کشت درون شیشه ای و ریزافزایی واکنش خوبی نشان میدهد. از این نتایج میتوان برای اهداف مختلف از جمله تکثیر و تولید ماده مؤثره بیشتر در شرایط کشت درون شیشهای استفاده نمود.