میزان تغییر تراکم استخوان در زنان یائسه تحت درمان با آلندرونات در مقایسه با هورمون های جنسی: یک پیگیری چهار ساله
چکیده
چکیده زمینه و هدف: با توجه به وجود درمان های دارویی متعدد برای پوکی استخوان و تعداد محدود مطالعات آینده نگر در مورد تأثیر رژیم های مختلف درمانی بر تراکم استخوان به خصوص در کشور ما، مطالعه ی حاضر به منظور مقایسه ی سه روش درمانی مختلف شامل کلسیم و ویتامین d، آلندرونات + کلسیم + ویتامینd و درمان جایگزینی با هورمون های جنسی در زنان یائسه ی شهر زنجان انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه که به روش کوهورت تاریخی انجام شد، تعداد 115 زن یائسه که از سال 1380 به دنبال تشخیص پوکی استخوان تحت درمان قرار گرفته بودند و حداقل دارای دو نوبت تراکم سنجی استخوان به فاصله ی حداقل 15 ماه بودند، مورد بررسی قرار گرفتند و به مدت 18 تا 44 ماه پیگیری شدند. بیماران بر اساس نوع درمان های دریافتی به سه گروه تقسیم شدند: گروه اول: کلسیم 1000 میلی گرم در روز به همراه 400 واحد در روز ویتامین d. گروه دوم: آلندرونات 10 میلی گرم در روز به همراه 500 میلی گرم کلسیم و 200 میلی گرم ویتامین d در روز. گروه سوم: استروژن کنژوگه 625/0 میلی گرم 25 روز در ماه به همراه 5 میلی گرم پروژسترون 10 روز در ماه (به صورت سیکلیک) و 500 میلی گرم کلسیم به همراه 200 واحد ویتامینd در روز. کلیه ی افراد با علل ثانویه ی پوکی استخوان و یا عدم مصرف کامل دارو از مطالعه حذف شدند. کلیه ی موارد تراکم سنجی استخوان در یک مرکز انجام شد. برای بررسی اطلاعات از روش آماری paired t-test و t-test و کای دو استفاده شد. یافته ها: در کل بیماران تحت درمان، میانگین تراکم استخوان در مهره های کمری به طور معنی داری و حدود 8/4 درصد افزایش داشت (002/0=p)، ولی میانگین تراکم استخوان در ناحیه ی هیپ 6 درصد کاهش نشان داد. در بیماران تحت درمان با کلسیم و ویتامین d در نواحی مهره ها و ساعد تغییر معنی داری دیده نشد، ولی در ناحیه ی هیپ کاهش معنی دار تراکم استخوان دیده شد (004/0=p). در افراد تحت درمان با بیس فسفونات + کلسیم و ویتامین d افزایش 11 درصدی در تراکم مهره های کمری (00/0=p) دیده شد ولی در نواحی دیگر تغییر معنی داری دیده نشد. در افراد تحت درمان با hrt هیچ گونه کاهش تراکم استخوان مشهود نبود ولی افزایش معنی داری نیز مشاهده نشد. نتیجه گیری: بهترین نوع درمان برای پوکی استخوان زنان یائسه استفاده از بیس فسفونات + کلسیم و ویتامین d می باشد ولی تنها نوع درمان که می تواند در هر سه ناحیه ی مهره ها، هیپ و ساعد مانع از افت تراکم استخوان شود، hrt است. لذا استفاده از آلندرونات به عنوان خط اول درمان در زنان یائسه ای که به خصوص در مهره های کمری دچار پوکی استخوان هستند، توصیه می شود.