اثر روزه داری اسلامی بر وضعیت متابولیک بیماران دیابتی نوع ۲
چکیده
خلاصه سابقه و هدف: با توجه به شیوع بالای بیماری دیابت ، مسلمان بودن و تمایل به روزه داری در اکثریت بیماران دیابتی ایران و نیز تناقض های موجود در مورد تأثیر روزه داری بر شاخص های وضعیت متابولیک آن ها؛ این تحقیق بر روی بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به مرکز دیابت شهر زنجان در سال 1380 انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش به روش شبه تجربی بر روی بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت زنجان انجام شد. میزان قد، وزن ، نمایه توده بدنی (bmi) و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک ، قند خون ناشتا و دو ساعت بعد از غذا، کلسترول ، تری گلیسرید، انسولین ، کراتینین ، هموگلوبین گلیکوزیله ( hba1c ) ، لیپو پروتئین های با دانسیته پایین (ldl) و بالا (hdl) سه روز قبل از شروع ماه رمضان و مجدداً در پایان ماه مبارک رمضان ، در بیمارانی که حداقل 20 روز متوالی روزه داری کرده بودند، تعیین شدند و تغییرات شاخص های فوق با روش های آماری t زوج و sign test مورد قضاوت قرار گرفت . یافته ها: مطالعه روی 40 فرد دیابتی نوع 2 شامل 27 زن و 13 مرد انجام شد. کاهش معنی داری در وزن ،bmi ، میزان کراتینین و سطح انسولین سرم بیماران در طی ماه رمضان مشاهده شد )05/0(p<. کاهش سطح انسولین سرم تنها در گروه زنان مورد مطالعه معنی دار بود )05/0(p<. هم چنین افزایش معنی دار قند خون ناشتا )005/0(p< بدون تغییر معنی دار در سطح hba1c و قند دو ساعت پس از غذا مشاهده شد. سطح کلسترول کل در طی ماه رمضان کاهش داشته (05/0 p<) ولی تفاوت معنی داری در سطح hdl، ldl و تری گلیسرید بیماران مشاهده نشد. فشار خون سیستولیک و دیاستولیک بیماران نیز تغییر معنی داری در طی این ماه نداشت. نتیجه گیری و توصیه ها: روزه داری برای بیماران دیابتی نوع 2 زیان آور نیست ، بلکه در مورد بیماران چاق دارای اثرات مفید نیز می باشد. انجام مطالعات گسترده تر به ویژه در بیماران با مصرف انسولین توصیه می شود