بررسی میزان لیشمانیاکشی گونه های آرتمیزیای بومی استان خراسان رضوی

احمد امامی، ahmad emami pharmacognesi dept-, pharmacology college, university of medical science, mashad, iranگروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران محمود محمودی، mahmood mahmudi immunology. the research center of immunology bu ali, mashad university of medical , mashad, iranگروه ایمونولوژی، مرکز تحقیقات ایمونولوژی، پژوهشکده بوعلی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شهرزاد زمانی تقی زاده رابع، shahrzad zamani taqizadeh rabe master of immunology, research center of immunology, mashad university of medical science, mashad, iranکارشناس ارشد ایمونولوژی، مرکز تحقیقات ایمنولوژی، پژوهشکده بوعلی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد علی آهی، ali ahi expert of pharmacological dept., the mashad university of medical sciences, mashad, iranکارشناس گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

چکیده

زمینه و هدف: لیشمانیا ماژور مسئول ایجاد لیشمانیوز جلدی است که تعداد زیادی از مردم دنیا به آن مبتلا بوده یا در خطر ابتلا قرار دارند. داروهای مورد استفاده برای درمان لیشمانیوز عوارض جانبی نامطلوبی داشته یا مؤثر نیستند. با توجه به شیوع روز افزون لیشمانیوز جلدی، تولید داروی لیشمانیا کش جدید و مؤثر بسیار ضروری است. گونه های مختلف گیاه آرتمیزیا (artemisia spp.) فعالیت لیشمانیا کشی دارند ولی گزارشی در باره گونه های بومی استان خراسان وجود ندارد. هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر لیشمانیا کشی عصاره های مختلف ١١ گونه بومی گیاه آرتمیزیا می باشد. روش بررسی: یازده گونه گیاه آرتمیزیای بومی استان خراسان جمع آوری شده و عصاره های اتانولی، اتیل استاتی، دی کلرومتانی و هگزانی آنها تهیه شد. پروماستیگوتهای لیشمانیا ماژور در محیط کشت rpmi در in vitro کشت داده شدند. تأثیر عصاره های مذکور بر بقای پروماستیگوتها توسط تست mtt ارزیابی و بصورت 50% غلظت مهاری(ic50) محاسبه گردید. یافته ها: غلظتهای مختلف تمامی عصاره ها تکثیر پروماستیگوتها را بطور وابسته به دوز مهار کردند. عصاره های اتانولی قویترین و عصاره های هگزانی ضعیف ترین تأثیر لیشمانیاکشی (بجز a.fragrans) را داشتند. عصاره های اتانولی a.kulbadica (ic50:0.025)، a.ciniformis (ic50:0.025) و a.santolina (ic50:0.080) قویترین تأثیر لیشمانیاکشی را در مقایسه با سایر گونه ها نشان دادند. تأثیر عصاره های اتیل استاتی تمام گونه ها بجز a.turanicaو a fragrans قویتر از عصاره دی کلرومتانی آنها بود. نتیجه گیری: بر اساس نتایج حاصله، آرتمیزیاهای بومی کشور می توانند گیاهان مناسبی برای بررسی خاصیت لیشمانیا کشی در in vivo باشند. بدین منظور، جداسازی و تعیین ساختار ترکیبات مؤثر آنها در آینده امری ضروری بنظر می رسد. وصول مقاله: 7/12/86 اصلاحیه نهایی: 14/5/87 پذیرش مقاله: 19/5/87