ارزیابی خدمات پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد با تمرکز بر عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی به پناه جویان افغانی در ایران از منظر ارائه دهندگان این خدمات
چکیده
هدف: جمهوری اسلامی ایران در چارچوب همکاری های دو و چند جانبه با دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل و کشورهای همسایه ارائه خدمات پیشگیری از ویروس نقص ایمنی به پناهجویان افغان مصرف کننده مواد در ایران و پاکستان و بازگشتگان به افغانستان، را در قالب یک پروژه مشترک در دستور کار قرار داده است. در این پروژه خدمات امداد رسانی اجتماع محور از طریق همتا آموزی، ترویج و توزیع کاندوم، خدمات بهداشتی اولیه شامل درمان آبسه های عفونی، برنامه سرنگ و سوزن، درمان جایگزین مواد افیونی، ارجاع داوطلبانه به مراکز مشاوره و تست hiv، ارجاع در موارد خدمات درمان ضد ویروسی، خدمات روانی، اجتماعی و همچنین آزمایش و درمان سل، هپاتیت ث و هپاتیت ب به پناهندگان افغانی در ایران ارائه می شود. روش بررسی: به منظور پایش و ارزیابی مرحله اول اجرایی این پروژه که در سال ۱۳۸۹ در شهرستان های مشهد و ورامین و در چهار مرکز گذری آغاز شد، به روشی کیفی، یک جلسه بحث گروهی متمرکز با شرکت ده نفر از کارشناسان، مجریان و مدیران اجرایی طرح در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۹۰ در محل اداره کل درمان و حمایت های اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری تشکیل گردید. مقاله حاضر نقاط قوت و ضعف و چالش های این برنامه را با توجه به نظرات کارشناسان، مدیران و مجریان برنامه بررسی می نماید. یافته ها: تغییرات مثبتی در جهت اهداف فوق حاصل شده است. ازجمله: افزایش آگاهی های پناه جویان، کاهش رفتارهای پرخطری مثل استفاده از سرنگ مشترک و ارتباطات جنسی لجام گسیخته، افزایش آزمایشات اچ آی وی و شناسایی ناقلین و ارجاع به مراکز درمانی. نتیجه گیری: پروژه دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل برای ارائه خدمات پیشگیری، درمانی و کاهش آسیب عفونت نقص ایمنی انسانی به پناه جویان افغانی مصرف کننده مواد در ایران و پاکستان و بازگشتگان به افغانستان پاسخی به چالش موجود در این زمینه است.