ساختار و مکانیسم عمل مهم ترین توکسین های دینوفلاژله ها

اکرم نجفی، akram najafi the persian gulf marine biotechnology research center, the persian gulf biomedical sciences research institute, bushehr university of medical sciences, bushehr, iranمرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران ایرج نبی پور، iraj nabipour the persian gulf marine biotechnology research center, the persian gulf biomedical sciences research institute, bushehr university of medical sciences, bushehr, iranمرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران

چکیده

زمینه: دینوفلاژله ها از عوامل اصلی شکوفایی جلبکی مضر می باشند. مطالعات مختلف نشان داده اند که بسیاری از گونه های دینوفلاژله ها، توانایی تولید انواع مختلفی از سموم طبیعی را دارا می باشند. از مهم ترین این سموم می توان به نوروتوکسین هایی مانند ساکسی توکسین، برِوتوکسین، یسوتوکسین و غیره اشاره نمود. در این مطالعه مروری، مهم ترین سموم تولید شده توسط گونه های مختلف دینوفلاژله های دریایی، منشأ، ساختار و مکانیسم اثر آنها مورد بررسی قرار گرفتند. مواد و روش ها: در این مطالعه، مقالات نمایه شده در pubmed، science direct،google scholar و scirus مورد بررسی قرار گرفتند. واژگان مورد جستجو شامل دینوفلاژله، توکسین های دریایی، نوروتوکسین، مکانیسم فعالیت و ساختار بودند. در مجموع از میان 95 مقاله و گزارش، با حذف موارد مشابه، در نهایت تعداد 68 مقاله ارزیابی گردید. یافته ها: توکسین های دینوفلاژله ها معمولاً ترکیبات اتری چندحلقه ای یا پلی کتایدی هستند که مکانیسم های عمل متفاوتی شامل تغییر در کانال و یا پمپ های یونی غشا سلولی، اثر بر عملکرد طبیعی بافت های عصبی، مهار سرین/ ترئونین فسفوپروئتین فسفاتازها، اختلال در مکانیسم کنترل سلولی و تغییر در اسکلت سلولی را دارا می باشند. از طرف دیگر، مکانیسم های دقیق برخی از توکسین ها نیز هنوز شناخته نشده اند. نتیجه گیری: شواهد به دست آمده از مطالعات پیشین نشان می دهد که آگاهی از ساختار شیمیایی و مکانیسم عمل این توکسین ها می تواند ابزار مفیدی در طراحی داروهای جدید، درمان بیماری ها و نیز مبارزه با مسمومیت های دریایی باشد.