مطالعه خاصیت ضد باکتریایی پنج گونه گلسنگ بومی منطقه ارسباران روی باکتری dikerya chrysanthemi عامل پوسیدگی سیب زمینی در شرایط آزمایشگاه و انبار
چکیده
سیبزمینی از جمله گیاهانی است که سالیانه خسارت عمدهای بر اثر بیماری پوسیدگی غده ناشی از باکتری dikerya chrysanthemi در انبار به آن وارد میشود. در این پژوهش به منظور استفاده از شیوه سازگار با طبیعت و کم خطر در مدیریت این بیماری گیاهی بر پایه خواص ضد میکروبی گلسنگ، پنج گونه گلسنگ شامل pleopsidium gobiensis، ramalina sinensis، parmelina tiliacea، anaptychia setifera، lecanora argopholis از منطقه ارسباران جمعآوری شده و با سه نوع حلال متانول، دی اتیل اتر و استون عصاره گیری شد. اثر بازدارندگی این عصارهها با روشهای انتشار دیسک و حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی در آزمایشگاه و نیز در انبار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد کهعصاره استونی pleospidium gobiensisبا ایجاد هاله 9/7 میلیمتری و عصاره دی اتیل اتری گلسنگ parmelina tiliacea با هاله 6/6 میلیمتری، با حداقل غلظت بازدارنده و کشنده 54/0 و 09/1 میلیگرم بر میلیمتر، مؤثرترین تیمارهای گلسنگی بودند و اثر آنها حتی از شاهد استرپتومایسین بهتر بود. در مجموع، گلسنگهای p. tiliacea و p. gobiensis بیشترین اثر بازدارندگی را بر رشد باکتری مورد مطالعه در آزمایشگاه داشتند. بررسی انباری با آغشته کردن غدههای سیبزمینی با عصارههای منتخب گلسنگ قبل یا بعد از مایهزنی با باکتری d. chrysanthemi نشان داد که تمامی تیمارها توانایی پیشگیری و معالجه کنندگی در برابر باکتری را داشتند و توانستند درصد قابل توجهی از سیبزمینی را از آسیب باکتری بیماریزا محافظت نمایند. عصاره استونی گلسنگ r. sinensis که بعد از مایهزنی باکتری dikerya chrysanthemi بهکار برده شد از بیشترین فعالیت بازدارندگی باکتری در شرایط انباری برخوردار بود، به طوری که 91 درصد غدههای سیبزمینی را از آسیب باکتری محافظت نمود.