بررسی کاربرد صور خیال در هایکوهای جبهۀ بیک وردی (مطالعۀ موردی مجموعۀ شعری ماه، بالای سر مجنون)

علی رضا محمودی، . فاطمه تقدمی غفاریان، .

چکیده

هایکو از جمله قالب­های شعری است که در دوره معاصر، به ویژه در حوزۀ شعرِ ادبیات پایداری مورد توجّه قرار گرفته است. علی­رغم این­که یکی از اصول سرودن هایکو ساده­گویی و اجتناب از کاربرد صور خیال و آرایه­های شعری است، اما شاعران دفاع مقدّس در تلاش برای به تصویر کشیدن دلاوری­های رزمندگان اسلام در طی هشت سال دفاع مقدّس به کاربرد صورِ خیال و آرایه­های شعری در آن مبادرت ورزیده­اند. در این پژوهش که با هدف بررسی و شناساندن هر چه بیشتر و بهتر شعر دفاع مقدّس صورت پذیرفته، سعی شده است تا به روش توصیفی ـ تحلیلی و با توجّه به مبانی بلاغت سنتی، کاربرد صور خیال و صنایع شعری در هایکوهای جبهۀ بیک­وردی در مجموعۀ شعری «ماه بالای سر مجنون»، مورد بررسی قرار گیرد. بررسی کاربرد صور خیال و صنایع بدیعی در هایکوهای جبهۀ بیک­وردی، نشان از کاربرد آگاهانه و به دور از تصنّع صور خیال و آرایه­های ادبی در هایکوهای وی دارد. کاربردی که بیشتر بر اساس انواع تداعی ظهور یافته و به خوبی توانسته است که با زبانی ساده، و در عین حال مبتنی بر صور خیال و آرایه­های شعری به بیان شاعرانۀ حماسه­های رزمندگان اسلام در طی هشت سال دفاع مقدّس بپردازد.