بررسی غلظت فلزات سنگین در بافت خوراکی میگوهای نمونه برداری شده از آب های سواحل استان بوشهر

علی موحد، ali movahed department of biochemistry, school of medicine, bushehr university of medical sciences, bushehr, iranگروه بیوشمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر عبدالوحید دهقان، abdol vahid dehghan department of biology, ministry of education for behbehan, khozestan, iranگروه زیست شناسی، اداره آموزش و پرورش بهبهان، خوزستان رضا حاجی حسینی، reza haji hosseini department of biology sciences, school of science, payam-e-noor university of tehran, tehran, iranگروه علوم زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور تهران صمد اکبرزاده، samad akbarzadeh department of biochemistry, school of medicine, bushehr university of medical sciences, bushehr, iranگروه بیوشمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر عباسعلی زنده بودی، abbas ali zendehboudi research institute of iran, shrimp institute, bushehr, iran.گروه کارشناسان پژوهش، پژوهشکده میگوی کشور، بوشهر محمود نفیسی بهابادی، mahmood nafisi behabadi department of fishery engineering, school of agriculture and natural resources, the persian gulf university, bushehr, iranگروه مهندسی شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه خلیج فارس بوشهر نجمه حاجیان

چکیده

زمینه: انباشتگی فلزات سنگین که در اثر فاضلاب های صنعتی، شهری و کشاورزی به وجود می آیند معمولاً در مقابل تصفیه شیمیایی مقاوم می باشند. این گونه فلزات به راحتی می توانند باعث آلودگی زیست محیطی آبزیان به خصوص میگوها شوند که یکی از مهم ترین زنجیره غذایی انسان ها محسوب می شوند. هدف از این مطالعه، بررسی غلظت فلزات سنگین از جمله سرب، کادمیوم، روی، مس و جیوه در میگوهای دریایی و پرورشی آب های سواحل استان بوشهر (خلیج فارس) بوده است. مواد و روش ها: میگوهای دریایی از سه ناحیه از سواحل استان صید و جمع آوری گردید. همچنین میگوهای پرورشی از 3 گونه سفید هندی (ferropenaeus indicus)، ببری سبز (penaeus semisulcatus) و پا سفید (litopenaeus vannamei) انتخاب گردید. پس از شستشو، بافت خوراکی میگو جداسازی، تعیین وزن و در فور با دمای 70 درجه سانتی گراد خشک گردید، سپس به صورت پودر در آمده و در کوره با درجه حرارت 550 درجه سانتی گراد به خاکستر سفید تبدیل شدند. مقادیر فلزات سنگین سرب، کادمیوم، جیوه، مس و روی توسط دستگاه جذب اتمی شعله ای تعیین مقدار گردیدند. یافته ها: میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیوم، مس و روی در میگوهای دریایی مورد بررسی به ترتیب 38/2، 27/9، 44/0، 34/1 قسمت در میلیون و جیوه 8/2 قسمت در میلیارد تعیین گردید. همچنین میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیوم، مس و روی در میگوهای پرورشی به ترتیب 3، 8/9، 42/37 و 0/1 قسمت در میلیون و جیوه 7/2 قسمت در میلیارد محاسبه شد. اختلاف چندانی در مقادیر فلزات سنگین بین دو گروه دریایی و پرورشی مشاهده نگردید. مقادیر مجاز با استاندارد ملی ایران برای فلزات سرب، کادمیوم، مس و روی به ترتیب 1، 1/0، 20 و 50 میلی گرم در کیلوگرم وزن تر بافت میگو و در مورد جیوه 500 میکروگرم در کیلوگرم وزن تر بافت میگو می باشد. نتیجه گیری: نتایج این بررسی نشان داد که غلظت فلزات سنگین روی، مس و جیوه از استانداردهای گزارش شده توسط سازمان بهداشت جهانی (who) کمتر بوده و نگران کننده نمی باشد. هر چند میانگین غلظت فلزات سرب و کادمیوم در هر دو نوع دریایی و پرورشی از حداکثر مجاز برای مصارف انسانی بالاتر بوده و نیاز به بررسی و حساسیت بیشتری دارد. نتایج این مطالعه پیشنهاد می کند که اقدامات لازم جهت پیشگیری از آلودگی آب های سواحل دریای بوشهر توسط مقامات مسئول صورت پذیرد.