پاسخ ارقام هیبرید جدید ذرت علوفه ای به تنش خشکی با استفاده از شاخص های تحمل به خشکی
چکیده
به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر عملکرد علوفه ارقام هیبرید جدید ذرت و ارزیابی شاخصهای تحمل خشکی، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال 1388 اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل سه سطح آبیاری نرمال، تنش ملایم و تنش شدید (بترتیب آبیاری پس از 70 ،100 و130 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس a) و فاکتور فرعی شامل 14 هیبرید ذرت بود. بر اساس عملکرد علوفه ژنوتیپهای مورد بررسی در شرایط نرمال و دارای تنش خشکی، شاخصبهرهوری متوسط (mp)،شاخص میانگین هندسی بهرهوری (gmp)، شاخص تحمل به تنشsti) )، شاخص تحمل (tol)، شاخص عملکرد (yi)، شاخص حساسیت به تنش ssi)) و درصد تغییر صفات محاسبه شد. تجزیه واریانس شاخصهای تحمل به تنش خشکی و عملکرد علوفه نشان داد که فقط شاخص بهرهوری متوسط در شرایط بدون تنش و تنش ملایم و شاخصهای میانگین هندسی بهرهوری و شاخص عملکرد در شرایط بدون تنش و تنش شدید معنیدار بودند. همبستگی شاخصهای تحمل به خشکی و عملکرد هیبریدهای مورد بررسی نشان داد که در شرایط نرمال،تنش ملایم و تنش شدید، شاخصهایgmp و mp به عنوان بهترین شاخصها برای تعیین ارقام متحمل به تنش کمآبی برای ارزیابی هیبریدهای مختلف ذرت مشخص شدند. با توجه به نتایج حاصل از این آزمایش، هیبریدهای k47/3-1-2-7-1-1-1×mo17 و klm76004/3-2-1-1-1-1-1-1×k3544/1 با توجه به شاخصهای مختلف به عنوان متحملترین هیبریدها به تنش خشکی شناسایی شدند.