ارزیابی لاین های هاپلوئید مضاعف شده جو (hordeum vulgare l) با استفاده از شاخص های تحمل به تنش کم آبی
چکیده
به منظور شناسایی ژنوتیپ های متحمل به تنش کم آبی، تعداد 45 ژنوتیپ شامل 40 لاین هاپلوئید مضاعف شده به همراه پنچ رقم جو در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری عادی و تنش کم آبی در سال زراعی 91-90 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی، شهرستان میاندوآب مورد آزمایش قرار گرفتند. اختلاف معنیداری بین ژنوتیپ ها از نظر عملکرد دانه مشاهده شد که نشان دهنده وجود تنوع ژنتیکی بالا در بین ژنوتیپ ها می باشد. ژنوتیپ های 35، 24، 21 و 3 در هر دو شرایط آبیاری دارای بیشترین عملکرد دانه بودند. در این مطالعه عملکرد ژنوتیپ ها در شرایط آبیاری عادی و تنش کم آبی با استفاده از شاخص های تحمل از جمله میانگین بهره وری (mp)، شاخص تحمل (tol)، میانگین هندسی بهره وری (gmp)، حساسیت به تنش (ssi) و تحمل تنش (sti)، ارزیابی شد. بر اساس مقادیر شاخص های ssi و tol ژنوتیپ های 13، 16، 1، 19، 8 و 5 به عنوان ژنوتیپ های متحمل به تنش کم آبی شناخته شدند. ژنوتیپ های 3، 24 و 35 بیشترین مقادیر شاخص های سه گانه sti، mp و gmp را داشتند. نتایج حاصل از بررسی همبستگی نشان داد که شاخص های sti، mp وgmp بهترین شاخص ها بـرای گزینش و تعیین ژنـوتیپ های متحمل به تنش کم آبی در بین ژنـوتیپ های مورد بررسـی میباشند. با بررسی شاخص ها و اینکه ژنوتیپ هایی با عملکرد بالا در شرایط آبیاری عادی دارای حداقل کاهش عملکرد در شرایط تنش کم آبی باشند، ژنوتیپ های 3، 21، 24 و 35 به عنوان ژنوتیپ های برتر آزمایش معرفی شدند.