غربال ارقام گندم نان برای قابلیت انتقال مجدد، محتوای نسبی آب برگ و تنظیم اسمزی در شرایط تنش خشکی
چکیده
خشکی یکی از مهم ترین تهدیدهای جهانی برای تولید گندم است. به منظور شناسایی صفات فیزیولوژیکی مرتبط با تحمل به تنش خشکی، تعداد 52 رقم گندم نان در دو شرایط عادی و تنش خشکی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه کشت شده و صفات مورد نظر اندازه گیری شدند. همچنین، در آزمایش گلدانی تنظیم اسمزی این ارقام در مرحله گیاهچه ای بررسی شد. نتایج نشان داد ارقام استار و بزوستایا دارای بالاترین میزان rwc (بهترتیب 79/0 و 78/0) بودند. تنظیم اسمزی در ارقام رسول و unknown11 دارای بیشترین مقدار (به ترتیب 58/0 و 56/0 مگاپاسکال) بود. ارقام تیپیک، unknown11 و آذر 2 پس از محلولپاشی با یدید پتاسیم کمترین کاهش را در وزن هزار دانه از خود نشان دادند (بهترتیب 8/4، 5/5 و 5/5 گرم). همچنین، ارقام دز، گاسپارد و mv-17 دارای بیشترین درجه نقرهای شدن برگ بودند و ارقام نیکنژاد، استار و کوهدشت تحت تنش خشکی قادر بودند بهتر از سایر ارقام برگهای خود را به حالت لولهای درآورند و با تنش کم آبی مقابله کنند. تحت تنش خشکی ارقام البرز، زاگرس و اینیا زودرستر و ارقام گاسپارد و کاسکوژن دیررستر از بقیه ارقام بودند. در مجموع می توان از ارقام کوهدشت، استار و بزوستایا به عنوان منابع ژنتیکی صفت حفظ آب در برگ در شرایط تنش خشکی برای اصلاح دیگر ارقام استفاده کرد. ارقام آذر 2 و unknown11 را می توان در تلاقی با دیگر ارقام برای اصلاح قابلیت انتقال مجدد به کار برد.