ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد دانه کلزا در کشت مخلوط نواری گندم-کلزا تحت تاثیر کودهای شیمیایی و بیولوژیک
چکیده
به منظور ارزیابی اثرات کشت مخلوط نواری گندم (triticum aestivum) و کلزا (brassica napus) و کاربرد کودهای شیمیایی و بیولوژیک بر اجـزای عملکرد، عملکرد دانه و عملکرد بیــولوژیکی کلزا آزمایشهای مـزرعـهای بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار طی دو سال زراعی 1390-1389 و 1391-1390 در اراضی تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا گردید. عامل اول 4 نوع کشت گندم و کلزا شامل کشت خالص کلزا (1a)، کشت مخلوط نواری با الگوی 8:3 (2a)، 4:12 (3a) و 5:16 (4a) بهترتیب ردیف گندم و کلزا و عامل دوم شامل دو سطح کودی 1b: 100% کود شیمیایی (اوره و سوپر فسفات تریپل) و 2b: 50% کود شیمیایی+کود بیولوژیکی (نیتراژین و بارور2) بودند. نتایج نشان داد که کشت مخلوط نواری گندم با کلزا سبب افزایش معنیدار اجزای عملکرد، عملکرد دانه در واحد سطح اشغالی و عملکرد بیولوژیکی کلزا در واحد سطح اشغالی نسبت به کشت خالص گردید. تعداد خورجین در بوته در سیستمهای کشت مخلوط بیشتر از کشت خالص کلزا بود. بیشترین عملکرد دانه در واحد سطح اشغالی در سیستم 5:16 ردیف گندم-کلزا با میانگین g.m-276/343 بهدست آمد و کمترین آن در کشت خالص کلزا با میانگین g.m-21/260 حاصل شد. میزان عملکرد بیولوژیکی در واحد سطح اشغالی و عملکرد دانه در واحد سطح مخلوط در تیمار 1b بهطور معنیداری بیشتر از تیمار 2b بودند ولی این تیمار روی سایر صفات مورد ارزیابی تاثیر معنیداری نداشت. بهدلیل اینکه 1b و 2b از نظر عملکرد دانه در واحد سطح اشغالی اختلاف معنیداری نداشتند و همچنین با توجه به اهمیت کاهش مصرف کودهای شیمیایی و سلامت غذا و محیط زیست، سیستمهای کشت مخلوط نواری گنـدم-کلـزا همـراه با کاربرد 50% کود شیمیایی+ کود بیولوژیک میتوانند بهعنوان یک روش زراعی مناسب در منطقه معرفی گردند.