تنوع ژنتیکی در ارقام گندم پاییزه نسبت به عملکرد و اجزای عملکرد دانه
چکیده
این آزمایش به منظور بررسی تنوع ژنتیکی در ارقام گندم پاییزه بر اساس عملکرد و اجزای عملکرد دانه در سال زراعی 89-88 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجرا شد. عملیات زراعی از قبیل کاشت بذر، مصرف کود و سم در مزرعه و آبیاری به صورت روش های متداول انجام گردید. صفات زراعی و مورفولوژیک، تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، وزن سنبله، عملکرد بیولوژیک، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت بودند. تجزیه واریانس داده ها حاکی از اختلاف بین ارقام برای کلیه صفات، به غیر از وزن سنبله و تعداد دانه در بوته بود. همچنین، نتایج نشان داد که وزن سنبله اصلی از بالاترین میزان تنوع فنوتیپی (19.77%) و صفات تعداد روز تا رسیدگی و تعداد روز تا ظهور سنبله به ترتیب با مقدار (0.27% و0.52%) از کمترین میزان تنوع فنوتیپی برخوردار می باشد. نتایج تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد حدود 82.73 درصد از تغییرات کل، توسط چهار مولفه اصلی اول توجیه می شود. تجزیه خوشه ای بر اساس روش وارد و فاصله اقلیدسی انجام شد. در این تجزیه 12 رقم مورد بررسی در قالب دو خوشه گروه بندی شدند که خوشه اول شامل 7 رقم و خوشه دوم، شامل 5 رقم بود.