کارایی نشانگرهای est-ssr در تعیین تنوع و ساختار ژنتیکی توده های بومی جو
چکیده
تودههای بومی از ذخایر ژنتیکی با ارزش در برنامههای اصلاحی گیاهان زراعی میباشند. تعیین سطح تنوع و روابط ژنتیکی بین تودههای بومی، لازمه حفاظت و بهرهبرداری بهینه از این منابع با ارزش است. در پژوهش حاضر، تنوع و روابط ژنتیکی 119 توده بومی و 25 لاین پیشرفته و تجاری جو از کشورهای ایران، چین، مصر، روسیه، پاکستان و اسپانیا با استفاده از 22 جفت آغازگرest-ssr بررسی شد. در مجموع، 87 آلل در 21 جایگاه est-ssr، با میانگین 14/4 آلل به ازای هر جایگاه تکثیر شد. میزان اطلاعات چندشکلی از 23/0 (gbm1212) تا 84/0 (scssr09398) با میانگین 52/0 متغیر بود. نشانگرهای مورد مطالعه، دارای میانگین تنوع ژنی 58/0 با دامنه 24/0 تا 86/0 بودند. تجزیه خوشهای بر اساس دادههای est-ssr و با استفاده از الگوریتم neighbor-joining و ضریب فاصله تکاملی kimura 2-parameter، ژنوتیپها را به پنج گروه منتسب کرد. در تجزیه به بردارهای اصلی، سه بردار اول در مجموع 09/70 درصد از تغییرات مولکولی کل بین ژنوتیپها را تبیین کردند. نمایش دو بعدی ژنوتیپها بر اساس دو بردار اصلی اول، گروهبندی حاصل از تجزیه خوشهای را تائید کرد. بر اساس تجزیه واریانس مولکولی، تنوع ژنتیکی بالایی درون گروههای جغرافیایی مشاهده شد که میتواند در برنامههای اصلاح جو استفاده شود. نتایج نشان داد که نشانگرهای est-ssr به عنوان نشانگرهای عملکردی از کارایی مناسبی برای بررسی روابط ژنتیکی ژتوتیپها و تعیین ساختار جمعیتها برخوردار هستند.