اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و بررسی پایداری عملکرد شکر ۳۰ ژنوتیپ نیشکر در مناطق نیشکرکاری استان خوزستان
چکیده
اثر متقابل ژنوتیب × محیط برای عملکرد شکر 26 کلون امید بخش نیشکر و 4رقم شاهد (cp48-103، cp57-614، cp69-1062 و nco310) در سه منطقه نیشکر کاری استان خوزستان (کشت و صنعت های امیرکبیر، امام خمینی (ره) و میان آب) در سه سال زراعی (از 1387 تا 1389) برای مراحل کشت جدید و بازرویی اول و دوم مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه مرکب عملکرد شکر نشان داد که اثر تیمار (ژنوتیپ) و اثرات متقابل ژنوتیپ × مکان و سال × مکان در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بودند، در حالی که اثر متقابل سه گانه ژنوتیپ × سال × مکان معنی دار نبود. برای بررسی پایداری ژنوتیپ های مورد آزمایش از روش های ریک، شوکلا، روش رگرسیونی ابرهارت و راسل، روش گزینش همزمان، روش ammi و روش shmm استفاده شد. روش های ریک، شوکلا، روش رگرسیونی ابرهارت و راسل، روش گزینش همزمان و روش shmm به طور مشترک کلون شماره 29/8 را به عنوان ژنوتیپ پایدار معرفی نمودند. تجزیه بر اساس روش ammiنیز نشان داد که ژنوتیپ های شماره 23/8، 113/1، 26/1، 60/6، 12/6 و 8/6 به واسطه دارا بودن کمترین اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و بالاترین میانگین عملکرد به عنوان پایدارترین ژنوتیپ ها بودند و در بین این ژنوتیپها، کلون 8/6 به دلیل اختصاص اثر متقابل بسیار پایین به عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناخته شد. با توجه به این که در این پژوهش، نتایج روش ammi و shmm با نتایج روش های ابرهارت و راسل، میانگین رتبه و انحراف معیار مشابه بود، از اینرو روشهای رتبهبندی و ابرهارت و راسل پس از دو روش ammi و shmm به عنوان مناسبترین روشها جهت بررسی پایداری ژنوتیپ ها پیشنهاد میشوند.