تأثیر دو گونه قارچ میکوریز آربوسکولار در شرایط کمبود عناصر کم مصرف بر ph آبشویه در طول رشد رویشی گیاهان سورگوم و گوجه فرنگی
چکیده
در اغلب موارد کلنیزاسیون ریشه گیاهان با قارچهای میکوریز باعث افزایش جذب عناصر کممصرف میشود. برای تشخیص مکانیسم جذب عناصر کممصرف توسط قارچهای میکوریز آربوسکولار، اندازهگیری ph آبشویه میکوریز که معیاری از اسیدی یا قلیایی شدن ریشهسپهر و هیفسپهر است، ضروری بهنظر میرسد. این آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل قارچ میکوریز آربوسکولار با گونههای glomus etunicatum، glomus intraradices و شاهد، فاکتور دوم شامل محلول غذایی راریسون با غلظتهای صفر، نصف و کامل از عناصر کممصرف، و فاکتور سوم، زمان سنجش ph آبشویهها که شامل 45، 65 و 85 روز پس از کشت بود. گیاهان گوجهفرنگی(lycopersicon esculentum miller) و سورگوم (sorghum bicolor l.) در پرلیت استریل کشت شده و با قارچهای گلوموس اتونیکاتوم یا گلوموس اینترارادیسز تلقیح شدند، در حالی که تیمار شاهد فاقد همزیستی میکوریزی بود. از محلول غذایی راریسون با سه سطح صفر، نصف و کامل از عناصر کممصرف، در طول رشد رویشی گیاهان استفاده شد. ph آبشویهها نیز 45، 65 و 85 روز پس از کشت گیاهان اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که کلنیزاسیون ریشه سورگوم با قارچهای گلوموس اتونیکاتوم و گلوموس اینترارادیسز به ترتیب 43 و 37 درصد بود. برخلاف گیاهان سورگوم، همزیستی میکوریزی در گیاهان گوجهفرنگی مشاهده نشد. ph آبشویههای گیاهان میکوریزی کمتر از غیرمیکوریزی بود. در این زمینه قارچ گلوموس اینترارادیسز کاراتر از گلوموس اتونیکاتوم بود. سطح صفر عناصر کممصرف باعث کاهش ph آبشویه شد. 65 روز پس از کشت، آبشویهها کمترین مقدار ph را داشتند. در تمامی تیمارها ph آبشویه بیشتر از 6/7 بود. بهنظر میرسد که عامل اصلی این پدیده تغذیه نیتراتی گیاهان است. زیرا نیترات بیشترین منبع ازت در محلول غذایی راریسون را تشکیل میدهد.