تغییرات شکل های شیمیایی و زیست فراهمی روی با فاصله از ریزوسفر منفرد و مشترک
چکیده
توزیع شکلهای مختلف روی در خاک، باعث پیچیدگی رفتار آن در خاک میگردد. به منظور بررسی تغییرات شکل های مختلف روی با فاصله از ریزوسفر ذرت و کلزا در سیستم کشت منفرد و مخلوط، آزمایشی در سیستم جعبه ریزوسفر انجام شد. با ناحیهبندی فضای داخل جعبه ریزوسفر به 4 ناحیه، بذرهای ذرت و کلزا در ناحیه مرکزی جعبه ریزوسفر (ناحیه ریزوسفر) کشت شدند. گیاهان بعد از پایان دوره رشد برداشت شده و خاک هر ناحیه جداگانه تجزیه گردید. نتایج نشان داد که کشت گیاه با کاهش ph و افزایش کربن آلی محلول خاک، جزءبندی روی را در خاک تغییر داده و زیست فراهمی روی را افزایش داد. همچنین با فاصله از ریشه، ph افزایش و کربن آلی محلول خاک کاهش یافت. شکل های تبادلی، وابسته به مواد آلی، اکسیدی و قابل جذب روی با فاصله از ریشه تغییر یافت. زیستفراهمی روی با کربن آلی محلول و بخشهای تبادلی، وابسته به مواد آلی و کربناته همبستگی مثبت و با ph و بخش اکسیدی روی همبستگی منفی نشان داد. کشت مخلوط باعث کاهش غلظت روی در شاخساره ذرت و کلزا شد. عملکرد شاخساره و مقدار جذب روی در شاخساره کشت مخلوط بیشتر از ذرت بود. فاکتور انتقال روی در کشت مخلوط بیشتر از ذرت و کمتر از کلزا اندازهگیری شد.