تاریخ اجتماعی
چکیده
تاریخ اجتماعی یکی از گرایش های تاریخ است که حوزة وسیعی از جلوه های مختلف زندگی و فرهنگ انسان گذشته را بررسی می کند و به مطالعه ساختار، فرآیند و برآیند کنش آدمی می پردازد. این بخش از مطالعات تاریخی پس از توجه بیش از حد به تاریخ سیاسی که در برگیرنده تاریخ فرادستان و حکومت گران است، به تاریخ فرودستان و نقش اجتماعی آنها توجه نموده است. تاریخ اجتماعی تعریف و تحدید مشخصی ندارد و اختلاف آرای فراوانی بر دایرة شمول، ماهیّت، مبانی و خاستگاه آن وجود دارد. هم چنین، پرسش های فراوانی درباره ابعاد مختلف تاریخ اجتماعی مطرح شده اند که عبارتند از: ارتباط تاریخ اجتماعی با سایر حوزه های تاریخ چگونه است؟ مثلاً ارتباط تاریخ اجتماعی با تاریخ سیاسی و اقتصادی چگونه است؟ تاریخ اجتماعی چه تعامل، تمایز و تفاوتی با تاریخ فرهنگی دارد؟ ارتباط و تعامل آن با جامعه شناسی و مفاهیم آن چگونه است؟ تاریخ اجتماعی در میان حوزه های مطالعات تاریخی، از چه جایگاهی برخوردار است؟ ومنابع مطالعاتی تاریخ اجتماعی کدامند و چه وجوه اشتراک و افتراقی با منابع گرایش های دیگر تاریخی دارد؟ این مقاله می کوشد موارد مذکور را بررسی نماید.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- حسن زندیه — استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران