مقاله

میراث ناتمام فیض کاشانی برای جهان غرب

سید احمد حسینی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

محور اصلی این مقاله، نشان دادن وضعیت مطالعات مربوط به فیض کاشانی (1100 ق 1680 م) در مغرب زمین است. مؤلف برای رسیدن به این مقصود، ابتدا به بررسی مطالعات غربیان دربارة شیخ بهایی (1040 ق / 1620 م) پرداخته و نشان داده است که درک غربیان از خدمات و آثار شیخ بهایی رشدی فزاینده و رو به کمال داشته است. نویسنده مقاله خود را در تصحیح برخی تصورات نادرست غربی ها دربارة شیخ بهایی و مسائل عصر او به ویژه در برابر کسانی که گرایش های عرفانی و اخباری شیخ بهایی را برجسته کرده­اند، مؤثر می داند و به آثار خود در این زمینه اشاره می کند. وی در ادامه مقاله، مستند به برخی متون عصر صفویه، دامنة اختلاف اخباری ـ اصولی را فراتر از متون فقهی بررسی کرده و کوشیده است جایگاه فیض کاشانی را در این میان معلوم کند. مؤلف بر این باور است که اعتقاد فیض کاشانی به وجوب عینی نماز جمعه در عصر غیبت و قبول امامت جمعه نشان دهندة رویکرد اجتماعی فیض و وفاداری او به حکومت است و کناره گیری او از این منصب هم تنها به دلیل نگرانی او از تشدید اختلافات بین مردم بوده است. مقاله همچنین با تقسیم مخالفان فکری فیض به چهار دسته، نظر فیض را در مورد آنها بررسی کرده است. و افزون بر این نظر یکی از معاصران فیض در نامیدن فیض به مجتهد محدث را درست ارزیابی می کند. این تلاش مؤلف، واکنشی است به تصویری ناقص و از هم گسیخته از فیض که همچنان در مغرب زمین وجود دارد. علت این امر از نظر مؤلف این است که بیشتر شارحان و مفسران آثار فیض کاشانی بیش از آنکه به ارائة برداشت هایی مفهومی و بررسی تاریخی آثار فیض بپردازند، بر اهمیت میرات وی تأکید ورزیده اند.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. سید احمد حسینی — استاد مطالعات اسلامی و زبان فارسی، دانشکده مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه ادینبورو

اسناد مشابه

  • میراث ناتمام فیض کاشانی برای جهان غرب

    مقاله۲۰۰۹فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلامسید احمد حسینی

    محور اصلی این مقاله، نشان دادن وضعیت مطالعات مربوط به فیض کاشانی (1100 ق 1680 م) در مغرب زمین است. مؤلف برای رسیدن به این مقصود، ابتدا به بررسی مطالعات غربیان دربارة شیخ بهایی (1040 ق / 1620 م) پرداخته و نشان داده است که درک غربیان از خدمات و آثار شیخ بهایی رشدی فزاینده و رو به ک

  • مبانی جهان شناختی اخلاق در اندیشه فیض کاشانی

    مقاله۲۰۲۵اخلاق وحیانیصمد رجبی، مرتضی فدایی اصفهانی

    بیتردید شناخت مبانی نظری اخلاق و نقش آن برای دستیابی به دستورالعملهای اخلاقی ضروری است. مبانی جهان شناختی از جمله مبانی مطرح در حوزه فرا اخلاق است که نگرش اندیشمندان به عوالم وجود و اصول حاکم بر آن را بازتاب میکند. از آنجایی که اعتقاد یا نفی عالم ذر و عوالم پس از دنیا در حیطههای

  • تحلیل مبانی فکری و گرایش‌های اندیشگی فیض کاشانی

    مقاله۲۰۲۲نشریه کاشان شناختفروغ پارسا

    محمد بن مرتضی معروف به مولی محسن فیض کاشانی از مشاهیر شهر کاشان در سدۀ یازدهم و دوران صفویان است. زندگی فیض کاشانی مقارن با نهادینه شدن مذهب شیعه در ایران بوده و وی در جهت گسترش آموزه‌های شیعی آثار گران‌سنگی در فلسفه، عرفان، اخلاق، فقه، تفسیر و حدیث تألیف کرده است. فیض کاشانی تحت

  • زن در اندیشه های تفسیری فیض کاشانی

    مقاله۲۰۲۵پژوهش نامه اسلامي زنان و خانوادهرقیه براریان مرزونی، حبیب الله حلیمی جلودار، محمد مهدی شاهمرادی فریدونی

    هدف: نقد و بررسی آرای اندیشمندان اسلامی در تفسیر آیات مرتبط با زنان، نقش و جایگاه این دانشمندان را در تنویر افکار و توسعه مبنایی مباحث مشخص می‌کند. فیض کاشانی از مفسران شیعی قرن یازدهم، به طرح مباحث نو و متفاوت با دیدگاه مشهور می‌پردازد. روش پژوهش: باتوجه به جایگاه ویژه اندیشه‌ها

  • وحیِ غیرقرآنی در اندیشۀ فیض کاشانی

    مقاله۲۰۲۲نشریه کاشان شناختحسین ستار، زینب شمس

    وحی یکی از مفاهیم کلیدی ادیان است که بنا بر اعتبارات مختلف نزد متکلمین مسلمان تقسیمات گوناگونی دارد. یکی از این تقسیمات کلامی، وحی قرآنی در مقابل وحی غیرقرآنی است که از آن به «وحی بیانی» یا «غیرمتلو» تعبیر می‌‌شود و بسیاری از بزرگان اهل سنت و شیعی از جمله فیض کاشانی بدان معتقدند.

  • بازشناسی مؤلفه‌های شاگردپروری در تربیت اسلامی باتکیه‌بر سلوک معلمی شهید ثانی و فیض کاشانی

    مقاله۲۰۲۳خبرنامه معاونت پژوهشی دانشگاه فرهنگیانجابر افتخاری، محمدحسین حیدری

    اندیشمندان اسلامی با سودبردن از دو منبع مهم و غنی اسلامی یعنی قرآن و سنت، اندیشه های تربیتی خود را ارائه نمودهاند. ازاینرو، پژوهش حاضر با تمرکز بر آرای تربیتی و سلوک معلمی شهید ثانی و فیض کاشانی به عنوان دو اندیشمند بزرگ اسلامی به دنبال بازشناسی مؤلفه های شاگردپروری در نظر ایشان