ارزیابی عملکرد و تحمل خشکی در ارقام اسپرس زراعی ایرانی
چکیده
این آزمایش به منظور بررسی واکنش ارقام اسپرس ایرانی از نظر عملکرد، صفات زراعی و مورفولوژیک تحت شرایط تنش خشکی، مقایسه شاخص های مختلف تحمل و حساسیت به خشکی و شناسایی ارقام متحمل به تنش خشکی اجرا گردید. تعداد 30 رقم محلی اسپرس در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در دو محیط بدون تنش (40 درصد تخلیه رطوبتی) و تنش خشکی (80 درصد تخلیه رطوبتی) در مزرعه تحقیقات کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان طی دو سال 1390 و 1391 ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که اثر رقم برای همه صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. هم چنین اثر متقابل محیط رطوبتی و رقم در همه صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود که حاکی از واکنش متفاوت ارقام از نظر صفات ذکرشده در دو محیط میباشد. در میان شاخص های تحمل خشکی مورد بررسی، شاخصهای sti، gmp و mp با دارا بودن همبستگی مثبت و معنیدار در هر دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش به عنوان شاخصهای مطلوب در شناسایی ژنوتیپهای متحمل به تنش خشکی در اسپرس شناخته شدند. در این میان، شاخص gmp بیشترین همبستگی را با عملکرد علوفه خشک در محیط تنش خشکی داشت. براساس نتایج شاخصهای بررسی شده و تجزیه به مؤلفه های اصلی، ارقام 16 (بردسیر)، 21 (فریدونشهر 2)، 23 (نجفآباد 2) و 27 (بروجرد) در بیشتر شاخصهای تحمل خشکی مورد بررسی دارای وضعیت مطلوبی بودند و به عنوان ارقام متحمل به تنش خشکی شناخته شدند