تأثیر آرایش کاشت و تراکم بوته بر عملکرد ژنوتیپ های سویا در شرایط شمال خوزستان
چکیده
به منظور بررسی تأثیر آرایش کاشت و تراکم بوته بر عملکرد ژنوتیپ‌های سویا، آزمایشی در سال 1390 در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول طراحی و اجرا شد. آزمایش به صورت استریپ پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمار آرایش کاشت در سه سطح (یک ردیف روی پشته 60 سانتی متری، دو ردیف روی پشته 75 سانتی متری و دو ردیف روی پشته 90 سانتی متری) به عنوان عامل عمودی و تیمارهای تراکم بوته (30، 40 و 50 بوته در مترمربع) و ژنوتیپ (504، l14 و dpx) به صورت فاکتوریل نیز به عنوان عامل افقی در نظرگرفته شدند. مقایسه میانگینهای مربوط به اثر متقابل آرایش کاشت × تراکم نشان داد که بیشترین تعداد غلاف در بوته (85/52) به آرایش کاشت یک ردیف روی پشته 60 سانتی متری با تراکم 40 بوته در مترمربع اختصاص یافت. کمترین تعداد غلاف در بوته (35/28) نیز به آرایش کاشت دو ردیف روی پشته 90 سانتی متر و تراکم 50 بوته در مترمربع اختصاص یافت. واکنش ژنوتیپها نسبت به تراکم بوته متفاوت بود. بالاترین عملکرد دانه (11/4936 کیلوگرم در هکتار) در ژنوتیپ dpx و با تراکم 50 بوته در مترمربع به دست آمد. کمترین عملکرد دانه (46/3752 کیلوگرم در هکتار) به ژنوتیپ l14 و تراکم 30 بوته در مترمربع اختصاص یافت. یافتههای حاصل از آزمایش نشان میدهد که آرایش کاشت یک ردیف روی پشته 60 با تراکم 50 بوته در مترمربع و ژنوتیپ‌های dpx و 504 مناسب منطقه می باشند.