ارزیابی اثر کاربرد نیتروژن و روش های کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد بزرک و شبدر برسیم در سامانه کشت مخلوط
چکیده
به منظور ارزیابی سطوح مختلف کود نیتروژن و روشهای کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد بزرک و شبدر برسیم در کشت مخلوط، آزمایشی در سال زراعی 1392 - 1391 به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل سه سطح کود نیتروژن (صفر، 30 و 60 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) و روشهای مختلف کاشت دو گیاه بزرک و شبدر برسیم در 4 سطح (کشت خالص بزرک، کشت خالص شبدر، کشت مخلوط درهم با نسبت 50%:50%، کشت مخلوط ردیفی با نسبت 50%:50%) به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که سطوح مختلف کود نیتروژن بر تعداد ساقه اصلی، وزن هزار دانه و شاخص برداشت هیچ یک از گیاهان تأثیر معنیداری نداشت، ولی تعداد ساقه فرعی، تعداد کپسول در بوته (بزرک)، تعداد گلآذین در بوته (شبدر برسیم)، تعداد دانه در کپسول (بزرک)، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه تحت تأثیر تیمار کود نیتروژن قرار گرفت. در بین روشهای کشت، کشت خالص بزرک و شبدر برسیم به ترتیب با 1604 و 830 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند. تفاوت معنیداری در نسبت برابری زمین بین تیمارهای مورد مطالعه وجود نداشت ولی بیشترین نسبت برابری زمین را تیمار کودی 30 کیلوگرم نیتروژن خالص (35/1) و کشت مخلوط ردیفی (32/1) داشتند. با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، استفاده از شبدر برسیم به عنوان گیاه تثبیت کننده نیتروژن همراه با بزرک و با مصرف 30 کیلوگرم کود نیتروژن خالص در هکتار برای حصول عملکرد مطلوب احتمالاً میتواند مفید باشد.