اثر مصرف سیلیسیوم بر صفات مرفوفیزیولوژیک، عملکرد و محتوای عناصر معدنی دانه گندم تحت شرایط تنش خشکی

عزیز کرملاچعب، a. karmollachaab department of agronomy and plant breeding, ramin agriculture and natural resources university of khuzestan, ramin, iran.دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان عبدالمهدی بخشنده، a. bakhshandeh department of agronomy and plant breeding, ramin agriculture and natural resources university of khuzestan, ramin, iran.دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان محمد حسین قرینه، m. h. gharineh department of agronomy and plant breeding, ramin agriculture and natural resources university of khuzestan, ramin, iran.دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان محمدرضا مرادی تلاوت، m. r. moradi telavat department of agronomy and plant breeding, ramin agriculture and natural resources university of khuzestan, ramin, iran.دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان قدرت‏اله فتحی، g. fathi department of agronomy and plant breeding, ramin agriculture and natural resources university of khuzestan, ramin, iran.دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

چکیده

به‏منظور بررسی تأثیر سیلیسیوم بر برخی صفات فیزیولوژیک، عملکرد و اجزای آن و کیفیت دانه گندم رقم چمران در شرایط تنش خشکی، آزمایشی در سال زراعی 91-1390 در مزرعه دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان به صورت کرت‏های خرد شده در قالب بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. در این آزمایش سطوح تنش خشکی (آبیاری پس از تخلیه 25، 50 و 75 درصد رطوبت قابل استفاده خاک) در کرت‏های اصلی و سیلیسیوم (صفر، 10، 20 و 30 کیلوگرم سیلیس خالص در هکتار) (از منبع پتاسیم سیلیکات) در کرت‏های فرعی جای داده شدند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث افزایش میزان نشت الکترولیتی، موم کوتیکول، محتوای سیلیسیوم برگ و دانه و نیتروژن دانه شد، اما بر صفات عملکرد و اجزای آن و محتوای پتاسیم دانه تأثیر منفی داشت. تنش ملایم و شدید باعث کاهش به ترتیب 17 و 38 درصد عملکرد نسبت به شاهد بدون تنش شد. اثر کاربرد سیلیسیوم به جز بر صفت تعداد سنبله در مترمربع، بر سایر صفات معنی‏دار بود. سیلیسیوم بیشترین تأثیر را بر میزان نشت الکترولیتی داشته و سبب کاهش 35 درصدی این شاخص گردید. هم چنین مصرف 30 کیلوگرم سیلیسیوم سبب افزایش محتوای در برگ و دانه، پتاسیم دانه و عملکرد و اجزای آن شد. میزان افزایش عملکرد دانه با مصرف 30 کیلوگرم سیلیسیوم، 6 درصد بوده و در تنش شدید این میزان به 14 درصد افزایش یافت. بنابراین با توجه به فراوانی و در دسترس بودن سیلیسیوم، مصرف این عنصر در شرایط تنش می‏تواند به عنوان یک عنصر مفید برای گیاه گندم مورد استفاده قرار گیرد.