اثر فواصل ردیف کاشت بر رقابت علف هرز گاوپنبه با پنبه
چکیده
این آزمایش به منظور بررسی عملکرد و اجزای عملکرد پنبه در رقابت با تراکمهای مختلف گاوپنبه انجام گرفت. آزمایش به صورت کرت های خرد شده، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی، با سه فاصله ردیف کاشت پنبه (20، 40 و 80 سانتیمتر) (کرت اصلی) و تراکمهای صفر (شاهد)، یک، سه، پنج و دوازده بوته گاوپنبه در متر مربع (کرت فرعی) و در سه تکرار در سال زراعی 1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. نتایج نشان داد، کلیه خصوصیات رویشی و اجزای عملکرد پنبه در بوته با کاهش فاصله ردیف کاشت گیاه زراعی و افزایش تراکم بوته گاوپنبه در واحد سطح، کاهش یافت. در مقابل، با کاهش فاصله ردیف کاشت پنبه تعداد قوزه در واحد سطح افزایش پیدا کرد. جهت کمیسازی واکنش عملکرد وش در مقابل تراکم علف هرز گاوپنبه از مدل هذلولی راستگوشه سه پارامتره استفاده شد. بر اساس نتایج معادله، بیشترین عملکرد وش پنبه به میزان 73/4986 کیلوگرم در هکتار، در فاصله ردیف 40 سانتی متری و در شرایط بدون علف هرز حاصل شد. با ورود اولین علف هرز به جامعه گیاه زراعی عملکرد کاهش یافت و میزان افت عملکرد در فواصل ردیف 20، 40 و 80 سانتیمتری نسبت به شرایط بدون علف هرز به ترتیب، معادل 59/15، 19/34 و 12/66 درصد بود. به طور کلی، کاهش فاصله ردیف کاشت پنبه سبب افزایش توان رقابتی گیاه زراعی در رقابت بر سر منابع مشترک با علف هرز شده و عملکرد پایدارتری در رقابت با تراکمهای مختلف گاوپنبه به دنبال داشت.