حیات سیاسی و اجتماعی زبیده خاتون
چکیده
صدسال اول حکومت عبّاسیان حوادث سیاسی، آشوبهای فرقهای و قیامهای خونینی را به دنبال داشت. در این میان بررسی شرح حال اعضای این خاندان و آشنایی بیشتر با جزئیات حیات سیاسی ایشان محقّق را با روند حوادثِ دوره عباسی آشناتر میکند. با لحاظ این مسأله که زنان در طول تاریخ جایگاه و سهم خاصی داشتهاند این مقاله بر آن است تا به بررسی نقش و مقام یکی از مشهورترین زنان این دوره (زبیده خاتون) بپردازد. وی به عنوان عامل پشت پرده در بسیاری از حوادث سیاسی نقش ایفاء کرد. همچنین مطالعه حیات اجتماعی، فرهنگی، علمی و ادبی وی ما را در شناخت شخصیت و طرز فکر و جایگاه او در دربار عباسی یاری میکند. اخبار راجع به زبیده در متون متعدد پراکنده است. منابع اعلام و فرهنگنامهها هم کمک زیادی در شناسایی کامل حیات زبیده نمیکنند. در این مقاله بر آنیم تا جوانب مختلف حیات وی را مورد بررسی و تحقیق قرار داده و شرح حال نسبتاً کاملی از وی ارائه دهیم.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- زهرا نوروزی — عضو هیت علمی گروه تاریخ و تمدن، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد.