مقایسه ارقام گندم با استفاده از شاخص های تحمل و حساسیت به تنش گرمای آخر فصل در اهواز
چکیده
شاخص های زیادی برای مقایسه تحمل و حساسیت گیاهان زراعی نسبت به تنش های محیطی معرفی شده اند. به منظور مقایسه ارقام گندم نان بهاره با استفاده از شاخص های تحمل و حساسیت به تنش گرمای آخر فصل در اهواز، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان در سال های زراعی 87-1386 و 88-1387 به صورت بلوک های نواری که فاکتورهای آزمایشی شامل چهار تاریخ کاشت {15 آبان (زودهنگام)، 15 آذر (به هنگام)، 15 دی (دیرهنگام) و 15 بهمن ماه (خیلی دیر)} در کرت های طولی و 20 رقم گندم نان بهاره در کرت های عرضی بودند، با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که ارقام مورد مقایسه از نظر صفت عملکرد دانه از لحاظ شاخص های حساسیت به تنش (ssi)، شاخص تحمل (ti)، میانگین بهره وری (mp)، میانگین هارمونیک (hm)، شاخص پایداری عملکرد (ysi)، شاخص رتبه بندی (rank)، میانگین بهره وری هندسی (gpm)، شاخص تحمل تنش (sti)، شاخص عملکرد (yi)، شاخص تحمل تنش تعدیل شده برای شرایط مطلوب (msti1)، شاخص تحمل تنش تعدیل شده برای شرایط نامطلوب (msti2) و شاخص درصد کاهش عملکرد (yrpi) تفاوت معنی دار داشتند. به طور کلی، بهترین شاخص برای ارزیابی تحمل و حساسیت ارقام گندم نسبت به تنش گرمای آخر فصل، شاخص تحمل تنش (sti) بود که براساس آن، متحمل ترین و حساس ترین ارقام، به ترتیب ویریناک و روشن بودند.