ریخت شناسی گرده واریته های نر خرمای استان خوزستان با میکروسکوپ الکترونی نگاره (sem)
چکیده
با توجه به تنوع واریته های نر خرمای موجود در استان خوزستان که از گرده آنها برای گرده افشانی ارقام ماده استفاده می شود، نقش مهمی که گرده ها در باروری و خصوصیات کمی و کیفی (زنیا و متازنیا) میوه بازی می کنند و نیز اهمیت بررسی تفاوت های موجود در بین آنها به منظور اهداف به نژادی، در این پژوهش ریخت شناسی گرده های 15 پایه خرمای نر این استان با استفاده از میکروسکوپ الکترونی نگاره (sem) مورد بررسی قرارگرفت. بدین منظور پس از آماده سازی مقدماتی گرده ها، تصاویر با بزرگ نمایی های 500، 1000، 5000، 10000 و 20000 برابر و در زوایای مختلف تهیه و پارامترهایی نظیر میانگین طول و عرض، شکل، مقدار عناصر معدنی و آراستارهای سطح اگزین و شیار آنها بررسی گردید. نتایج نشان داد که دانه گرده خرما بیضی یا قایقی شکل (در منظر استوایی) و آراستارهای سطح آن از نوع مشبک و دارای روزن بندی تک شیاره می باشد. گرده پایه های نر مختلف مورد بررسی از نظر طول و عرض با هم تفاوت معنی داری نشان دادند. بزرگ ترین وکوچک ترین طول به ترتیب به گرده واریته های غنامی سبز (کد 7) و غنامی شادگان (کد 8)، همچنین بزرگ ترین و کوچک ترین عرض بترتیب به گرده واریته های سمسماوی (کد 1) و غنامی شادگان (کد 8) تعلق داشتند. مقایسه اسپکترم های آنالیز ترکیب عناصر غذایی نشان داد که عمده عناصر تشکیل دهنده دانه های گرده کربن، اکسیژن، فسفر و کلر می باشند.