مطالعه ی عوامل مؤثر در شکل گیری مخروط افکنه های گوزل دره و کرفس و بررسی فعالیّت های تکتونیکی در دامنه های جنوبی خرقان (همدان)
چکیده
مطالعه ی مخروطافکنههای منطقه به خاطر استقرار سکونتگاهها، مراکز اقتصادی و انسانی، تأمین آب و عبور راههای ارتباطی نقش مهمی در زندگی انسانهای ساکن در این مناطق دارد. مخروطافکنههای گوزل دره و کرفس در دامنههای جنوبی ارتفاعات خرقان در استان همدان قرار گرفته است. هدف این تحقیق بررسی عوامل مؤثر در شکل گیری مخروطافکنههای جنوبی ارتفاعات خرقان و بررسی میزان فعالیّت های تکتونیکی در منطقه ی مورد مطالعه میباشد. برای رسیدن به هدف فوق از روشهای کتابخانهای، آزمایشگاهی و میدانی استفاده شده است. مواد این تحقیق نقشههای توپوگرافی، نقشه های زمینشناسی، داده های اقلیمی و عکسهای هوایی میباشد. از نرم افزارهای arcgis، excel و google earth برای ترسیم نقشهها و نمودارها و مشاهده ی عوارض استفاده شده است. بررسی شاخصهای کمّی ژئومورفولوژی، نشان دهنده ی فعال و نیمه فعال بودن تکتونیک در منطقه می باشد. به عنوان نمونه شاخص vf با مقدار 11/0 و 72/0 و شاخص s با مقدار 14/1و7/1 به ترتیب برای حوضه ی گوزل دره و کرفس محاسبه شده است که حاکی از فعال بودن فعالیّت های تکتونیکی در منطقه می باشد. با توجه به داده ها و شواهد حاصل شده، در شکلگیری مخروطافکنههای منطقه عوامل مختلفی دخالت داشتهاند، که بیشترین اهمیت مربوط به عامل تکتونیک است. نقش اقلیم منطقه در سالهای اخیر در ارتباط با توسعه ی مخروطافکنهها، کاهش پیدا کرده است. همچنین بین بسیاری از ویژگیهای مخروطافکنه های منطقه و حوضه های شکل دهنده ی آنها مثل فیزیوگرافی و وسعت حوضه ی آبخیز، روابط منظم و منطقی برقرار است. در مجموع نتایج تحقیق نشان میدهد که در شکل گیری مخروطافکنه های منطقه عامل تکتونیک به عنوان عامل اصلی و سایر عوامل مثل اقلیم، لیتولوژی و غیره در رده ی بعدی قرار دارند.