بررسی میزان فرسایش خاک و رسوب دهی در حوضه ی آبخیز مشکین چای به روش epm دکتر موسی عابدینی ، شنو شبرنگ ، دکتر اباذر اسمعلی
چکیده
حوضهی آبخیز مشکینچای با وسعتی معادل 9/521 کیلومترمربع، بخشی از دامنهی شمالی سبلان- قوشهداغ و قسمتی از فرورفتگی ساختمان مشکین- اهر می باشد. حاکمیت اقلیم نیمه مرطوب سرد با متوسط بارش سالانه 9/372 میلی متر، شیب نسبتاً زیاد دامنهها و سازند های حساس به فرسایش موجب شده تا حوضه ی مورد مطالعه به شدت فرسایش پذیر باشد. علاوه بر عوامل طبیعی ذکر شده آثار فعالیّتهای انسانی به صورت تغییر کاربری اراضی در حوضه ی مورد مطالعه فرسایش را شدت بخشیده است. هدف از این تحقیق مشخص نمودن وضعیت رسوبدهی حوضه ی آبخیز مشکینچای در ارتباط با عوامل مؤثر در تولید رسوب میباشد. در این راستا از نرم افزار arc gis، تصاویر ماهوارهای irs، دادههای ایستگاههای هیدرومتری، هواشناسی، نقشههای توپوگرافی، زمین شناسی در اجرای مدل epmمورد استفاده قرار گرفت. بررسی نتایج حاصل نشان میدهد که سه عامل مهم توپوگرافی، لیتولوژی و تغییرات کاربری اراضی در کنترل فرسایش و رسوب نقش مهمی ایفا نمودهاند. مقدار ضریب شدت فرسایش (z) عدد 2، میانگین مقدار کل رسوب 10123764 متر مکعب در سال، دبی رسوب ویژه 9/19397 و فرسایش ویژه 3/21553 به دست آمد که نشان دهنده ی فرسایش خیلی شدید در حوضه ی آبخیز مورد مطالعه است.