تحلیل فضایی رابطه ی سرمایه ی اجتماعی و توسعه ی پایدار شهری مورد : شهرهای استان آذربایجان غربی دکتر میرنجف موسوی ، حکیمه قنبری ، خالد اسماعیل زاده
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل فضایی رابطهی میان سرمایهی اجتماعی و توسعهی پایدار شهری به روش توصیفی- تحلیلی در شهرهای استان آذربایجان غربی صورت گرفته است. جامعهی آماری پژوهش، 36 شهر واقع در استان آذربایجان غربی با 43 شاخص مختلف برای سنجش توسعهی پایدار شهری و تعداد 384 نفر از ساکنان این شهرها برای مقولهی سرمایهی اجتماعی در 5 مؤلفه می باشد. یافته های تحقیق نشان می دهد که به لحاظ توسعهی پایدار شهری از مجموع 36 شهر در استان، ارومیه در سطح توسعهی خیلی بالا، مهاباد، خوی و بوکان در سطح توسعهی بالا، 6 شهر در سطح توسعهی متوسط و بقیهی شهرها در سطح توسعهی پایین و خیلی پایین قرار دارند که بیانگر وجود شکاف عمیق میان شهرهای استان در مؤلفه های توسعهی پایدار شهری است. از نظر سرمایهی اجتماعی نیز چهار شهر مهاباد، بوکان، خوی و ارومیه در سطح خیلی بالا، 7 شهر در سطح بالا، 12 شهر در سطح متوسط و 13 شهر در سطح پایین و خیلی پایین قرار دارند. میانگین سرمایه اجتماعی در شهرهای استان به طور متوسط 96/2 یعنی به میزان 28/59 درصد بوده است که بیشترین آن متعلق به شهر مهاباد با حدود 6/76 درصد و کمترین میزان آن مربوط به شهر فیرورق با حدود 4/48 درصد است. همچنین، نتایج نشان می دهد که از بین ابعاد پنج گانه سرمایهی اجتماعی، چهار بُعد مشارکت اجتماعی با بیشترین تأثیرات (395/0)، علاقه فراوان به جامعه، تعاون و همیاری و روابط خانوادگی و دوستان دارای رابطهی معنادار با توسعه می باشند و تنها مؤلفهی اعتماد اجتماعی دارای رابطهی معنادار با توسعه نمی باشد. به طور کلی رابطهی میان سرمایهی اجتماعی و توسعهی پایدار شهری در آذربایجان غربی به میزان 67/0 با سطح اطمینان 99 درصد می باشد. بر این اساس می توان اظهار نمود که توسعه از طریق ابعاد متعدد خود (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) سرمایهی اجتماعی را محقق می کند. از سوی دیگر سرمایهی اجتماعی نیز همچون پدیده ای نیرومند از طریق سطوح ماهوی (ایجاد شبکه های اعتماد و پیوند مستحکم و نیرومند کنشگران) زمینه ایجاد توسعه پایدار را فراهم می آورد.