بررسی اثرات مورفولوژیکی نوسانات سطح آب بر سواحل با استفاده پردازش تصاویر ماهواره ای چند سنجنده (مطالعه موردی: سواحل غربی دریاچه ارومیه)
چکیده
بررسی نوسانهای سطح آب دریاچهها به منظور حفاظت آنها به لحاظ اهمّیّت، ماهیت و موقعیّت این مجموعههای آبی و به عنوان یک میراث طبیعی در سالهای اخیر در بین کشورها در سطح ملی و منطقهای جایگاه ویژهای پیدا کرده است. دریاچه ارومیه با وسعتی بین 6000-4000 کیلومترمربع به عنوان بزرگترین دریاچه داخلی ایران و بیستمین دریاچه جهان از اهمّیّت ویژهای برخوردار است. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی تغییرات سطح آب دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و سیستم اطّلاعات جغرافیایی است، برای رسیدن به این هدف تصاویر ماهوارهای چند طیفی ماهواره لندست (شامل تصاویر سنجندههای tm,mss،(etm+،modis طی سالهای (2012-1989) مورد استفاده و پردازش قرار گرفت و نوسانهای سطح آب دریاچه در دورههای زمانی مختلف استخراج شد. مدلهای نهایی نشان دهنده نوسانهای گسترده دورهای و تغییرات چشمگیر در پارامترهای هندسی دریاچه ارومیه، به ویژه در طول چند دهه گذشته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که کاهش ارتفاع آب دریاچه ارومیه به ویژه در چند سال اخیر تا 6 متر نیز رسیده که این فرایند به نوبه خود موج ایجاد جابجاییهای اساسی در خطوط ساحلی، به ویژه در سواحل مورد مطالعه گردیده است. ظهور چنین تغییراتی باعث خشک شدن بیش از نیمی از سطوح آبی دریاچه شده که این امر نیز باعث ایجاد تغییراتی در واحدهای ژئومورفولوژیکی موجود در منطقه از قبیل دشتهای آبرفتی، پلایاها، مخروطهافکنهها و اراضی شوره زار و بیرون آمدن تعدادی از جزایر دریاچه از آب و گسترش مساحت و پیوستن آنها به خشکی و ظاهر شدن اشکالی از قبیل دریابارهای ساحلی و زمینهای کویری و تراس های دریاچهای شده است.