پارامترهای زیستی کفشدوزک hippodamia variegata روی شته باقلا aphis fabae در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
پارامترهای زیستی کفشدوزکhippodamia variegata (goeze) بهمنظور حمایت و استفاده ازآن درکنترل بیولوژیک بررسی شد. برای این منظور10 جفت کفشدوزک نر و ماده بهطور مجزا در ظروف پلاستیکی به ابعاد 23×11×6 سانتیمتر، در اطاقک رشد با دمای1± 25 درجه سانتیگراد، رطوبت نسبی 5±65 درصد ودورهنوری 16ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی قرار داده شدند و روزانه مورد بررسی قرار گرفتند. با استفاده از نتایج باروری روزانه و میزان بقای هرحشره، جدول باروری و بقا تشکیل گردید. بر پایه دو متغییر سن (x) و نسبت بازماندگان در فاصله سنی x تاx+1 ، پارامترهای جدول زندگی از قبیل تغییرات نرخ بقا () ، مرگ و میر ویژه سنی () و امید زندگی () محاسبه شد. نتایج بهدست آمده از جدول بقا نشان داد که تمام کفشدوزکهای ماده تا روز سیام زنده مانده و بقای صددرصد داشتند. با گذشت زمان و افزایش طول عمر کفشدوزک، میزان بقا سیر نزولی پیدا کرد تا اینکه در روز هفتادم آخرین حشره ماده نیز تلف شد. بیشتر تخمها در نیمه اول عمر کفشدوزک گذاشته شدند و هرچه بر سن کفشدوزک اضافه شد تعداد تخمهای گذاشته شده کاهش یافت. نتایج بهدست آمده توانایی کفشدوزک را در کنترل شتهها نشان داد. متوسط تعداد نتاج ماده هر ماده در روز ()01/1±4/7 عدد بود، بیشترین میزان تولید ماده در اوایل تخمریزی 28 عدد در روز بود که به تدریج با افزایش سن، میزان تخمریزی و تولید افراد ماده کاهش یافت، بهطوریکه در اواخر دوره تخمریزی (روز55) میزان تولید افراد ماده به صفر رسید. میانگین تعداد تخم در طی دوره باروری هر کفشدوزک 53/53±90/943 عدد و متوسط دوره قبل از تخمریزی 13/0±20/6 روز بود. نرخ تولید مثل خالص () 509، نرخ ذاتی افزایش جمعیت () 287/0، طول مدت هر نسل 7/21 روز و مدت زمان دو برابر شدن جمعیت 4/2 روز تعیین گردید. همچنین میانگین طول عمر حشرات کامل 37/3±5/55 روز بود.