مقاله

نقد و بررسیِ مبانیِ اثبات «وجود رابط»

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

در برخی قضایا و در برخی زبان ها (مانند زبان فارسی)، افزون بر موضوع و محمول، واژه ای (مانند «است») وجود دارد که «ربط» یا «رابط» نام دارد. بسیاری از فلاسفۀ اسلامی، حقیقتِ «ربط» را مرتبه ای از مراتب «وجود» می دانند و از این رو از آن به «وجود رابط» تعبیر می کنند. این نظریه مبتنی بر مبانی و مقدماتِ خاصی است که مهم ترین آن ها این است که: «رابط» در عالم خارج وجود دارد.در بین فلاسفۀ اسلامی متفکرانی هستند که برخی از این مبانی و به ویژه وجود خارجیِ «رابط» را قبول ندارند. روشن است که اگر در این مقدمات و مبانی خللی وارد شود، نظریۀ «وجود رابط»، یعنی این نظریه که «رابط قضیه» نوعی «وجود» و مرتبه ای از مراتب آن است، با چالشی جدی مواجه می شود. این مقاله به معرفیِ دیدگاه موافقان و مخالفانِ این مبانی، و به ویژه نقد و بررسیِ دلیل اثباتِ وجود خارجیِ «رابط قضیه» می پردازد. دلیل مزبور مبتنی بر این است که لازمۀ صدق قضایای مزبور وجود مصداقِ خارجیِ یکایکِ اجزای قضیه ـ یعنی موضوع، محمول ـ و به ویژه، «رابط» است، اما برخی از محققان در انتقاد از این دلیل گفته اند اثبات وجود «رابط قضیه» در عالم خارج از این طریق نادرست است، زیرا در این استدلال احکام ذهن و عین با هم خلط شده است: از اینکه چیزی ـ حتی در یک قضیۀ صادقه ـ وجود ذهنی و مفهومی دارد نتیجه نمی شود که در عالم خارج هم وجود دارد.

اسناد مشابه

  • نقد و بررسیِ مبانیِ اثبات «وجود رابط»

    مقاله۲۰۱۶حکمت صدراییعلی افضلی

    در برخی قضایا و در برخی زبان‌ها (مانند زبان فارسی)، افزون بر موضوع و محمول، واژه‌ای (مانند «است») وجود دارد که «ربط» یا «رابط» نام دارد. بسیاری از فلاسفۀ اسلامی، حقیقتِ «ربط» را مرتبه‌ای از مراتب «وجود» می‌دانند و از این رو از آن به «وجود رابط» تعبیر می‌کنند. این نظریه مبتنی بر م

  • مقایسه و نقد براهین اثبات وجود خدا از منظر ملاصدرا و آکوئیناس

    مقالهالهیات تطبیقیقاسم کاکایی، استاد گروه الهیات دانشگاه شیراز منصوره رحمانی، دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه وکلام اسلامی دانشگاه شیراز

    تأمل و اندیشه در باب خدا، یکی از مهمترین و اساسی ترین محورهای معرفت انسان است و در طول تاریخ فلسفه و کلام، متفکران بسیاری به بحث و بررسی در این باب همت گمارده اند. از میان مباحث خداشناسی، براهین اثبات وجود خدا از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اساس سخن گفتن از خدا را تشکیل می دهد.

  • مقایسه و نقد براهین اثبات وجود خدا از منظر ملاصدرا و آکوئیناس

    تأمل و اندیشه در باب خدا، یکی از مهمترین و اساسی‌ترین محورهای معرفت انسان است و در طول تاریخ فلسفه و کلام، متفکران بسیاری به بحث و بررسی در این باب همت گمارده اند. از میان مباحث خداشناسی، براهین اثبات وجود خدا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و اساس سخن گفتن از خدا را تشکیل می‌دهد.

  • نقد مبانی و ادله ماتریالیستی ریچارد داوکینز در رد براهین اثبات وجود خدا از منظر کلام فلسفی امامیه

    مقاله۲۰۲۵معرفت و بصيرت اسلاميSamad Behrouz، Ghorbanali Karimzadeh Qaramaleki، Asad Mahdiyon Hirab، صمد بهروز

    داوکینز آنقدر به نظریه فرگشت و انتخاب طبیعی‌معتقد است‌که آن را تنها تفسیر آفرینش تلقی می‌کند و نه راه‌حل الهیون برای اثبات خدا از طریق برهان نظم و نه دیدگاه مادیون مبنی بر تصادفی بودن آفرینش را می‌پسندد. و ادعا دارد طبق نظریه فرگشت دیگر نیازی به خدا نیست؛ زیرا بر اساس‌آن موجودات

  • نقد و بررسی کاربردهای نظریة «وجود رابط بودن معلول» در مسائل فلسفی

    مقاله۲۰۱۶خردنامه صدراعلی ارشدریاحی، فتاح هنرجو

    In Mulla Sadra’s view, the existence of the effect is identical with relation and dependence on its cause. This theory has created noteworthy changes in dealing with philosophical problems, so that some of Mulla Sadra’s commentators have employed this philosophical theory in orde

  • بررسی و مقایسۀ مبانی اثبات وحدت وجود در اندیشۀ ملاصدرا و ابن عربی

    مقاله۲۰۱۵حکمت معاصرعزیز جشان نژاد، عباس جوارشکیان

    در تفکر ملاصدرا و ابن عربی، از سه جنبة هستی شناسی، معرفت شناسی و انسان شناسی، می توان به اثبات وحدت وجود پرداخت، و می توان گفت این سه به نوعی در هم آمیخته اند. روح افکار ابن عربی، چیزی جز وحدت وجود نیست. وحدت وجودی که، مبنای آن، واقع گرایی، یا همان اصالت وجود مبتنی بر کشف، شهود و