مقاله

اثر کود سبز بر ph، کربن آلی محلول و فراهمی فسفر خاک با فاصله از ریشه ذرت و کلزا

یاسر عظیم زاده، دانشجوی دکترای خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز حسین شریعتمداری، استاد خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان مهران شیروانی، استادیار خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

بخش اندکی از فسفر خاک برای گیاه قابل­استفاده هست. برای بررسی اثر کود سبز یونجه (2% جرمی) و ریشه دو گیاه ذرت و کلزا در نظام کشت منفرد و مخلوط بر غلظت فسفر قابل­جذب گیاه در خاک، آزمایشی گلخانه­ای با استفاده از رایزوباکس انجام شد. آزمایش به­صورت اسپلیت فاکتوریل با دو سطح کود سبز (صفر و 2 %) و 4 ناحیه با فاصله از ریشه (ناحیه ریزوسفر، نزدیک ریزوسفر، نزدیک توده خاک و توده خاک) و 4 نوع کشت (ذرت، کلزا، کشت مخلوط و شاهد (بدون کشت)) در سه تکرار و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی انجام شد. بذرهای ذرت و کلزا در ناحیه مرکزی رایزوباکس­ها کشت شد. 85 روز پس از کاشت، گیاهان برداشت شده و خاک هر ناحیه جداگانه تجزیه شد. نتایج نشان داد که افزودن کود سبز به خاک به­طور معنی­داری ph را به میزان 19/0 واحد کاهش و کربن آلی محلول و فسفر قابل­جذب گیاه در خاک را به­ترتیب به میزان mg l-1 25 و mg kg-147/9 افزایش داد. با فاصله از ریشه، phو فسفر قابل­جذب گیاه در خاک افزایش، ولی کربن آلی محلول خاک کاهش یافت. ناحیه توده خاک (فاصله بیش از 16 میلی­متری ریشه) چندان تحت تأثیر فعالیت ریشه قرار نگرفت. نتایج نشان داد که افزودن کود سبز به خاک باعث افزایش وزن خشک دو گیاه ذرت و کلزا و همچنین غلظت و مقدار جذب فسفر در کلزا شد درحالی که غلظت و جذب فسفر را در ذرت کاهش داد. وزن خشک شاخساره در کشت مخلوط بیشتر از کشت منفرد ذرت و کلزا بود.

اسناد مشابه