تأثیر ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی بر نگرش و اطلاعیابی کشاورزان جهت پذیرش و بهکارگیری سیستمهای آبیاری تحت فشار در استان لرستان
چکیده
در این تحقیق، نگرش و میزان دسترسی کشاورزان به اطلاعات فنی در پذیرش و بهکارگیری سیستمهای آبیاری تحت فشار مورد مطالعه قرار گرفت. جامعه آماری این تحقیق 220 نفر از کشاورزان استان لرستان بود که این سیستمها را در مزارع خود بهکارگرفتهاند. نمونه مورد مطالعه شامل 140 نفر از کشاورزان مزبور است که به شیوه نمونهگیری طبقهای تصادفی انتخاب شدند. این تحقیق از نوع توصیفی – همبستگی است که به روش پیمایشی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه انجام گردید. روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه با استفاده از پانل کارشناسان متشکل از اساتید گروه کشاورزی دانشگاه آزاد خرم آباد بهدست آمد. پرسشنامه آزمون میدانی شده و با استفاده از نرم افزار spss ضریب کرونباخ آلفا برای گویههای نگرش و میزان دسترسی به اطلاعات فنی 84% بهدست آمد. نتایج محاسبه همبستگی نشان داد که بین متغیر نگرش کشاورزان در پذیرش سیستمهای آبیاری تحت فشار و متغیرهای میزان مالکیت اراضی آبی، اراضی تحت پوشش سیستم، افزایش قیمت آب، نوع برنامههای آموزشی و موانع ایجاد سیستمها رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد. بهعلاوه بین متغیر میزان دسترسی به اطلاعات فنی و متغیرهای سطح سواد، شغل اصلی، عملکرد، عوامل مؤثر در بهکارگیری سیستمها، برگزاری برنامههای آموزشی، بازدیدهای مروج، برنامههای اجرا شده مروج و موانع ایجاد سیستمها رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد. نتایج رگرسیون چند متغیره گام به گام نشان داد که متغیرهای مالکیت اراضی آبی، اراضی تحت پوشش سیستم، افزایش قیمت آب و موانع ایجاد سیستمها 3/48% تغییرات نگرش کشاورزان در پذیرش سیستمهای آبیاری تحت فشار را تبیین میکنند. همچنین این رگرسیون نشان داد که متغیرهای سطح سواد، عملکرد، عوامل مؤثر در بهکارگیری سیستمها و موانع ایجاد سیستمها 1/43 % تغییرات میزان دسترسی به اطلاعات فنی در بهکارگیری این روش ها را تبیین میکنند. از اینرو لازم است ویژگیهای اجتماعی، اقتصادی و حرفهای کشاورزان در هر منطقه تجزیه و تحلیل شده و جهت پذیرش و توسعه بهکارگیری فناوریهای آبیاری برنامههای آموزشی و تخصصی سودمند طراحی و اجرا گردند.