بررسی تأثیر پنج آفتکش روی شته معمولی گندم (hom.: aphididae) schizaphis graminum
چکیده
سورگوم جارویی با سطح زیر کشت وسیع یکی از محصولات مهم کشاورزی منطقه میانه می باشد. از بین شتههای غلات، شته معمولی گندم[1] یکی از شته های زیانآور این محصول بوده و باعث کاهش محصول میشود. کشاورزان منطقه برای جلوگیری از خسارت شتهها 4-3 بار از فرمولاسیونهای ایرانی و خارجی حشرهکشهای اکسی دی متون متیل (اکسی دی متون متیل) به نسبت 2-1 در هزار و تیومتون (اکاتین) به نسبت 2-1 در هزار استفاده میکنند. در این طرح به منظور استفاده از حشرهکشهای مؤثر و کاهش دفعات سمپاشی با هدف اقتصادیتر شدن تولید محصول و حفظ سلامت کشاورزان و محیط زیست، علاوه بر مقایسه تأثیر شتهکشهای متداول در منطقه میانه (تیومتون و اکسی دی متون متیل) روی شته معمولی گندم، تأثیر حشرهکش کنفیدور (که کمتر در میانه مصرف میشود) و دو حشرهکش پریمیکارب و مالاتیون (از حشرهکشهای توصیه شده سازمان حفظ نباتات برای مبارزه با شتهها) به روش مقایسه میانگین lc50 هر یک از حشرهکشها و محاسبه شاخص پتانسیل نسبی کاهش غلظت (rprc) بررسی شد. نتایج نشان داد که کنفیدور، پریمیکارب و اکسی دی متون متیل خارجی مؤثرترین حشرهکشها روی شته معمولی گندم بوده و بهدلیل lc50 نسبتاً پایین دارای شاخص پتانسیل نسبی کاهش غلظت بالایی بودند و این نشان میدهد که با دزهای توصیه شده به احتمال زیاد میتوانند در مزرعه بیش از 50 درصد در جمعیت شته معمولی گندم تلفات ایجاد کنند که در کنفیدور با شاخص 56/22، امکان کاهش دز مصرفی بیشتر از سایر حشرهکشها بود. علاوه بر این فرمولاسیونهای خارجی تیومتون و اکسی دی متون متیل بهتر از فرمولاسیونهای ایرانی بودند. همچنین حشرهکشهای سیستمیک به جز تیومتون ایرانی، مؤثرتر از حشرهکش تماسی مالاتیون بودند.