تعیین تعداد ژن¬های مقاومت به عامل بیماری زنگ سیاه گندم(puccinia graminis f.sp. tritici)، نژاد ug99 در دو رقم گندم
چکیده
بیماری زنگ سیاه یکی از بیماریهای مهم گندم در دنیا میباشد. میزان خسارت بیماری در ارقام حساس 100-70 درصد گزارش شده است. بهترین روش اقتصادی کنترل بیماری زنگ استفاده از ارقام مقاوم میباشد. در این تحقیق دو رقم گندم نان پس از تأیید مقاومت به بیماری زنگ سیاه نژاد ug99 به نامهای پارسی و سیوند با لاین حساس موراکو تلاقی یافتند و بذور هیبرید تهیه گردید. گیاهان نسل f1 و f2 به شکل تکبوته در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج برداشت و نهایتاً بذور نسل f3 حاصل شدند. ارزیابی جمعیت f3 در ایستگاه تحقیقاتی ناجورو - کنیا با استفاده از پاتوتایپ ttkst زنگ سیاه که به اختصار ug99 نامیده میشود و بر روی گیاهان حامل ژنهای sr31 و sr24 بیماریزایی داشت با ایجاد آلودگی انجام شد. جمعیت f3 در سه گروه مقاوم، تفرق یافته و حساس دستهبندی شدند. نتایج حاصله این تحقیق، نشاندهندهی تفرق صفت مقاومت با حضور دو ژن مقاومت مؤثر نسبت به پاتوتایپttkst بیماری زنگ سیاه برای هر دو رقم پارسی و سیوند بود. از آنجاییکه به وضوح مارکر فیزیولوژیکی سیاه شدن ساقه و گلوم (pbc) در رقم پارسی و جمعیت f3 آن مشهود بود و این مارکر فیزیولوژیکی پیوسته (لینک) با ژن مقاومت sr2 میباشد، میتوان چنین نتیجهگیری کرد که یکی از ژنهای مؤثر در رقم پارسی مربوط به ژن sr2 و یک ژن دوم ناشناخته مؤثر در مرحله گیاه کامل بر میگردد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- فرزاد افشاری — دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات غلات، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، کرج