بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مارن های نئوژن بر اشکال و شدت فرسایش در منطقه ورامین جنوب شرق استان تهران
چکیده
مارنها در بین واحدهای سنگشناسی، بیشترین رسوبات را در حوضههای آبخیز تولید مینمایند. این خاصیت مارنها سبب کاهش عمر مفید سدها، سیل، رسوبگذاری کانالهای آبرسانی، تخریب جاده، تاسیسات و در نهایت پدیده بیابانزایی میشود. از این رو شناخت خصوصیات موثر در فرسایشپذیری و واگرایی مارنها میتواند در اولویت باشد. در این مطالعه مارنهای جنوب استان تهران (جنوب حسن آباد ـ ورامین) از نقطه نظر شکل و شدت فرسایش، خصوصیات فیزیکی، شیمیایی، مهندسی و واگرایی مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. واحد مارنی مطالعه شده شامل مارنهای خشکی سازند قرمز بالایی واحدm3 و مارنهای پلیوسن واحد plm میباشد. نمونهبرداری در واحد زمینشناسی قرمز بالایی و پلیوسن درشیبهای 5٪،20٪ و40٪ انجام شده است. برای دستیابی به اهداف آزمایـشهایی نـظیر دانهبندی، حدود آتربرگ، آنالیزهای شیمیایی نظیرکاتیونها و آنیونها، نسبت جذب سدیم (sar) هدایت الکتریکی (ec) کل مواد محلول جامد (tds) و هیدورمتری دوگانه و پینهول انجام شد. در منطقه مورد مطالعه و با مقایسه شاخص خمیری در بین اشکال مختلف فرسایش ملاحظه میشود که شاخص خمیری فرسایش سطحی نسبت به سایر اشکال فرسایش اختلاف زیادی ندارد. مقدار ظرفیت تبادل کاتیونی در نمونه ها بین 2/14 تا 88/25 میلی اکی والان در لیتر که میانگین این متغیر در فرسایش آبراههای بیشتر میباشد و محدوده این متغیر در نمونه ها بین 9/0 تا 17/2 میلی اکی والان در لیتر می باشد. میانگین این متغیر در فرسایش آبراههای و خندقی بیشتر از بقیه واحدهای سازند قرمز بالایی می باشد. نتایج حاصل از آزمونهای هیدرومـتری دوگانه در 20 نـمونه، نـشاندهنده عـدم واگرایی میباشد. نمونه دست نخورده برداشت شده از ایستگاه 1 با شکل فرسایش خندقی و ایستگاه 5 با شیب 5٪ با شکل فرسایش آبراههای واگرایی متوسط نشان میدهد. طبق آزمایش پینهول انجام شده در ایستگاههای مختلف، ایستگاه 5 با شکل فرسایش آبراههای واحدm3 و ایستگاه 7 با شکل فرسایش خندقی واحد m3 واگرایی متوسط از خود نشان دادند.