ارزیابی توان هیدروکربن زایی سازند پابده در جنوب باختری استان کرمانشاه (شهرستان گیلان غرب)
چکیده
سازند پابده به سن پالئوسن پسین تا اولیگوسن پیشین در حوضه رسوبی زاگرس نهشته شده است. بخش قابلتوجهی از توالی این سازند در شهرستان گیلانغرب را رخسارههای ریز دانه شیلی (با رنگ خاکستری تیره و ارغوانی) تشکیل میدهد. از آنجا که این رخسارهها در محیط رسوبی حاشیههای قارهای تا ژرف انباشته شدهاند، احتمال وجود مقدار قابلملاحظهای ماده آلی در آن وجود دارد. به منظور ارزیابی توان هیدروکربورزایی و ژئوشیمی آلی سازند پابده در منطقه غرب کرمانشاه (شهرستان گیلانغرب) در یک برش سطحی در پیرامون روستای سرحال شیرزادی مورد بررسی قرار گرفت و از لایههای شیلی نمونهبرداری انجام شد. تعداد 12 نمونه به وسیله دستگاه پیرولیز راکایول 3 مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به مقدار میانگین کل کربن آلی (2/1 %) پتانسیل هیدروکربنزایی سازند پابده در این منطقه ضعیف میباشد. دادهها بیانگر آن است که تلفیقی از کروژنهای نوع i، ii و iii در این نمونهها وجود دارند اما کـروژن نوع ii فراوانی بیشتری دارد. به نظر میرسد علت اصلی فراوانی این نوع کروژن در سازند پابده ناشی از چیرگی رخسارههای دریایی تشکیلدهنده این سازند میباشد. بیشتر نمونههای سازند پابده از نظر ro در محدوده 5/0 تا 35/1 قرار دارند که بیانگر ورود سازند پابده در این منطقه به پنجره نفتی میباشد. جایگاه این نمونه ها در نمودار شاخص هیدروژن (hi) به tmax)) نشان میدهد که سازند پابده به عنوان سنگهای منشأ احتمالی با رسیدن به مرحله کاتاژنز (tmax بالاتر از 435 درجه سانتیگراد) توانستهاند مسیر بلوغ حرارتی را طی نمایند. با توجه به شاخص تولید (pi) نمونه های سازند پابده، tmax به دست آمده رسیدگی واقعی این سازند را نشان نمی دهد. مقدار tmax و pi بدست آمده از دادههای راکایول نشاندهنده این است که فقط یکی از نمونهها در ابتدای پنجره نفتی میباشد. رخسارههای آلی این سازند عمدتاً نشانگر رسوبات فلات قاره و شیب قاره بوده که احتمالا در حاشیههای قارهای تهنشین شدند.