مقاله

تصویر دل در مخزن الاسرار نظامی گنجوی

غلامعلی فلاح، qolam ali fallah دانشیار دانشگاه تربیت معلم تهران عباس ماهیار، abbass mahyar استاد دانشگاه تربیت معلم تهران سید مرتضی میرهاشمی، seyyed morteza mirhashemi دانشیار دانشگاه تربیت معلم تهران صدیقه سلیمانی، sedigheh soleimani دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت معلم تهران

چکیده

این پژوهش درصدد جواب دادن به این پرسش است که «دل» در مخزن الاسرار، که زهدآمیز و عرفانی است، چگونه تبیین شده و دارای چه مراتبی است. فرضیه ای که در ذهن خواننده و پژوهشگر شکل می گیرد، این است که نظامی تلقی خاصی از «دل» داشته و به سبب این که یکی از مهم ترین بخش های مثنوی مخزن الاسرار را به آن اختصاص داده، در پی شکل دهی شاعرانه ـ عارفانه به آن مفهوم و بن مایه بوده است. شیوه بررسی در این مقاله، تحلیل محتوایی (content analysis) است که با استفاده از آن و تجزیه و تحلیل داده های متن، به ابعاد گوناگون سؤال های طرح شده، پاسخ داده شده است.

اسناد مشابه

  • تأثیرگذارى صحنه بر "شخصیّت" در داستان ‏هاى "مخزن‏ الأسرار نظامى"

    مقاله۲۰۱۲پژوهش های نقد ادبی و سبک شناسی

    تأثیر و تأثّر بین عناصر ساختارى داستان، به علّت آمیختگى ذاتى آن‏ها با یک‏دیگر، امرى طبیعى است، امّا در این میان، ارتباط بین برخى عناصر، از اهمیّت ویژه‏ترى برخوردار است؛ عنصر "شخصیّت" به عنوان یکى از اصلى‏ترین عناصر ساختارى داستان‏ها، معمولاً به نوعى خاص، با عنصر "صحنه" ارتباط مى‏

  • تحول گفتمانی در آیات قرآنی در مخزن الاسرار نظامی بر اساس نظریه نورمن فرکلاف

    مقاله۲۰۲۵پژوهش های ادبی - قرآنیمحسن گلشن زاده، محسن ایزدیار، فاطمه قهرمانی

    یکی از مشهورترین نظریه های گفتمان کاوی، نظریه تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف است که با دو رویکرد اجتماعی و زبانشناختی به بافت موقعیتی و متنی می‌پردازد. این روش نو به ساخت هویت‌های اجتماعی، روابط اجتماعی، نظام‌های دانش و معنا کمک می‌کند. در نظر کلاف. گفتمان دارای سه کارکرد هویت

  • تحلیل واقعه سفرنامه روحی نظامی در مخزن الاسرار نظامی

    مقالهفصلنامه دهخدافاطمه امامی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن،رودهن، ایران

    هدف مقاله حاضر آن است تا نشان دهد اولین اثر و شاید بتوان گفت مهم‎ترین اثر نظامی که بیشتر محققان معتقدند ساختار بسیار پیچیده‎ای دارد کتاب مخزن‎الاسرار است.نظامی هنگام سرودن این اثر مشغول ریاضت بدن و تهذیب و تصفیه روح و مراقبت در اعمال دین بوده است و کتاب،حاصل چله نشینی وی است. نظا

  • تحلیل واقعه سفرنامه روحی نظامی در مخزن الاسرار نظامی

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه دهخدافاطمه امامی

    هدف مقاله حاضر آن است تا نشان دهد اولین اثر و شاید بتوان گفت مهم‎ترین اثر نظامی که بیشتر محققان معتقدند ساختار بسیار پیچیده‎ای دارد کتاب مخزن‎الاسرار است.نظامی هنگام سرودن این اثر مشغول ریاضت بدن و تهذیب و تصفیه روح و مراقبت در اعمال دین بوده است و کتاب،حاصل چله نشینی وی است. نظا

  • گوهر دریای راز (تحلیل ساختار روایی و بلاغی نعتی از مخزن الاسرار نظامی)

    مقالهفنون ادبیطاهره قهرمانی فرد، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور تهران جنوب، تهران، ایران علی محمد پشتدار، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

    نظامی در نعت اول مخزن الاسرار، ضمن به کارگیری قابلیت های ذاتی زبان در تأثیرگذاری بر مخاطب، واقعه ای تاریخی را به شیوۀ آشنایی زدایی، بازآفرینی کرده است. چینش کلمات به نظامی در نعت اول مخزن الاسرار، ضمن به کارگیری قابلیت های ذاتی زبان در تأثیرگذاری بر مخاطب، واقعه ای تاریخی را به ش

  • تمثیل و کاربرد گونه‎های آن در مخزن‎الاسرار نظامی

    مقاله۲۰۱۶فصل نامه تحقیقات تعلیمی و غنایی زبان و ادب فارسیاحمدرضا یلمه ها، هاله اژدرنژاد

    تمثیل یکی از انواع مهم ادبی است که از دیرباز، مورد توجه سخنوران بوده و از آن جهت ارزشمند است که نتیجۀ افکار و اندیشه آن‎ها در طی قرن‌های متمادی و بخشی از فرهنگ و هویت یک ملت است. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، انواع تمثیل داستانی و ابزار و عناصر کاربرد آن د