آموزش مستقیم واژه در متن: مقایسه تأثیر دو رویکرد یادگیری مستقیم و تصادفی در یادگیری واژه رضا مراد صحرایی شهناز احمدی قادر
چکیده
آموزش مستقیم واژه در متن :مقایسه تأثیر دو رویکرد یادگیری مستقیم و تصادفی در یادگیری واژه رضا مراد صحرایی[1] شهناز احمدی قادر[2] تاریخ دریافت: 11/7/91 تاریخ تصویب: 10/3/92 چکیده تحقیق حاضر به منظور تسهیل آموزش و یادگیری واژه به بررسی آموزش مستقیم واژه پرداخته است و در پی پاسخگویی به این پرسش است که آیا صرف وقت در کلاس خواندن آموزش زبان دوم برای آموزش مستقیم واژه کوششی بیهوده و اتلاف وقت است و زبانآموزان خود باید به آن بپردازند یا این که تأثیر قابل قبولی در یادگیری واژه دارد. از اینرو، مطالعه پیش رو به مقایسۀ تأثیر دو موقعیت یادگیری میپردازد: یادگیری تصادفی از طریق خواندنِ تنها، و آموزش مستقیم واژه در متن. 10 آزمودنی که پس از اجرای پیشآزمون انتخاب شده بودند در دو موقعیت یادشده تحت آموزش قرار گرفتند. پس از آموزش،چهار سطح دانش واژگانی (یادآوری صورت، یادآوری معنی، تشخیص صورت و تشخیص معنی) از طریق چهار مرحله پسآزمون (تکمیل صورت واژه، ارائۀ معنی یا ترجمۀ واژه، انتخاب صورت درست و انتخاب معنی درست واژه در آزمون چندگزینهای) ارزیابی شد. این پسآزمون با هدف سنجش میزان ماندگاری واژهها، در دو دوره (بلافاصله بعد از آموزش و یک هفته بعد از آموزش) برگزار شد و نتایج مورد مقایسه قرار گرفت. توصیف دادههای حاصل از آزمونهای یادشده و نتایج آزمونهای آماری، آموزش مستقیم واژه در متن را در تمام سطوح دانش واژگانی بسیار مؤثرتر از یادگیری تصادفی تنها نشان دادند. بنابراین یافتههای پژوهش حاضر تأکید بر بهکارگیری متعادل دو رویکرد یادگیری تصادفی و مستقیم برای آموزش واژه دارد و ارزش تلاش و صرف وقت برای آموزش مستقیم واژه در کلاسهای خواندن آموزش زبان دوم را اثبات می‌کند. واژههای کلیدی:دانش واژگانی، یادگیری مستقیم، یادگیری تصادفی، سطوح تسلط بر ارتباط صورت- معنی [1] استادیار دانشگاه علامه طباطبایی؛ rezasahraee@yahoo.com [2] مدرس مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین؛ shahnaz.ahmadi53@yahoo.com