بررسی تأثیر تنش خشکی بر صفات فیزیولوژیکی جو بدون پوشینه (hordeum sativum l.) در منطقه اقلید فارس
چکیده
در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایران رشد و عملکرد غلات بهدلیل وجود تنشهای خشکی و شوری کاهش پیدا میکند. در عین حال یکی از مناسبترین گیاهان زراعی برای چنین شرایطی گیاه جو است. در حال حاضر، برای غلبه بر مشکلات تنش ژنوتیپهای مناسب و متحمل جو معمولی وجو بدون پوشینه تحت بررسی هستند. در این آزمایش به منظور بررسی میزان تحمل جو بدون پوشینه به خشکی، چهار ژنوتیپ ( uh3،u46m ،ehm81-12 و cm67) در ایستگاه تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اقلید به مدت دو سال مورد بررسی قرار گرفتند. چهار تیمار (آبیاری پس از پتانسیل آب خاک 5/0- (شاهد)، 5/1- ، 3- و 5- bar) بهکار برده شدند. تیمارها در آزمایش کرتهای خرد شده بر اساس طرح پایه بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار بررسی شدند. ژنوتیپ های جو بدون پوشینه به کرتهای اصلی و تیمارهای آبیاری به کرتهای فرعی تعلق گرفت. صفات مورد اندازهگیری شامل میزان فتوسنتز، تنفس و میزان کلروفیل، مقدارهورمون آبسیزیک اسید، پرولین و میزان آنزیمهای پراکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز در برگ پرچم بودند. داده ها با نرم افزار mstatc تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تنش باعث کاهش فتوسنتز و میزان کلروفیل ولیکن باعث افزایش میزان آنزیمهای سوپر اکسید دیسموتاز و پراکسیداز (بهدلیل افزایش تولید مشتقات اکسیژن در تنش خشکی)، محتوی پرولین،aba و میزان تنفس شد. ژنوتیپuh3 کمترین مقدار فتوسنتز، کلروفیل، aba وپرولین ولی ژنوتیپcm67 بیشترین مقدار این صفات را داشتند. در مورد تنفس نتیجه عکس بود. بهطورکلی، با توجه به صفات مورد بررسی، ژنوتیپ cm67 بهعنوان ژنوتیپ متحمل و uh3 بهعنوان ژنوتیپ حساس شناخته شدند.